بنابه گفته بسيارى، مراد از محارب در آيه، تنها شامل كسى مى‌شود كه براى ترساندن مردم سلاح كشيده باشد. از اين روى شامل كسى كه در مقابل نظام اسلامى قيام مسلحانه نموده است، نمى‌شود.

براى تحقيق در صحّت و سقم اين نظريه لازم است در دو مقام بحث كنيم:

مقام اوّل: كاوش در كلمات علماى بزرگوار، تا بيابيم آيا ايشان، عنوان محارب و احكام آن را مختص كسى دانسته‌اند كه براى ترساندن مردم شمشير كشيده باشد؟

مقام دوم اينكه مقتضاى دليل لفظى يعنى آيه مباركه و روايات معتبرى كه در تفسير آن آمده، چيست ؟

مقام اوّل: بررسى سخنان فقها

شيخ مفيد، از متقدّمين و مفاخر شيعه، در باب حدود از كتاب مقنعه چنين فرموده:

هنگامى كه ربايندگان (٢) در سرزمين اسلام سلاح كشيده و اموال مردم را تصاحب كنند، امام درمورد آنها مخيّر است كه آنها را با شمشير به قتل برساند، يا به دارشان بكشد تا بميرند و يا دست و پاى آنها را در خلاف جهت يكديگر قطع كند، يا آنها را از شهر به مكان ديگر تبعيد كند و كسى را مأمور كند تا در هيچ مكانى مستقر نشوند، مگر اينكه آنها را از آنجا به مكانى ديگر تبعيد كنند تا زمانى كه آثار توبه و اصلاح در آنها نمايان شود. اما اگر شمشير كشيده و كسى را كشته باشند، كشتن آنان در هر حال واجب است، چه با شمشير، چه با دار زدن، تا اينكه بميرند و نبايد آنها را بر روى زمين زنده گذارد. (٣)

(٢) در مصدر «دغاره» آمده، به مفهوم كسى كه به طور آشكار اقدام به دزدى و ربودن اموال مى‌كند. در لغت نامه دهخدا بيش از اين معنى نيامده و ساير فرهنگ‌هاى لغت فارسى نيز اصل اين كلمه را ثبت نكرده‌اند.
(٣) مقنعه، ص ٨٠٤ و ٨٠٥.