فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٢ - مبانى فقهى حرمت استعمال و قاچاق مواد مخدر و جرايم مربوط به آن محمدجواد سلمانپور

{ اْلأَرضِ...} (٥٢) و {إِنَّ يَأَجُوجَ وَ مَأَجُوجَ مُفْسِدُونَ فِي اْلأَرْضِ...} (٥٣) ، ايجاد خرابى به ظلم و تعدّى {قَالَتْ إِنَّ المُلوُك إِذَا دَخَلُوا قَرْيَةً أَفْسَدُوهَا...} (٥٤) جادوگرى {إِنَّ اللهَ لاَيُصْلِحُ عَمَلَ الْمُفْسِديِنَ...} (٥٥) هلاك نمودن و خونريزى {لَتُفْسِدُنَّ فِي اْلأَرْضِ مَرَّتَيْنِ...} (٥٦) و نافرمانى و معصيت {وَ إِذَا قِيلَ لَهُمْ لاَتُفْسِدُوا فِي اْلأَرْضِ قَالُوا إِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُونَ...} (٥٧) با عنوان افساد في الأرض ياد كرده است، لذا نمى‌توان در آيه‌ى مورد بحث عنوان افساد في الأرض و محاربه را يكى و مساوى دانست.

ثانياً ؛ آيه در واقع مى‌خواهد يكى از مصاديق افساد في الأرض را بيان كند تا از طرف ديگر نوعى

تعليل براى شدت گناه و جرم محاربه باشد. بنابر اين عنوان افساد في الأرض مصاديق متعددى دارد كه برخى از آنها عنوان معينى مانند محاربه هم دارند.

٣ ـ ٢ ـ ٢ ـ ٤ ـ تطبيق افساد في الأرض بر برخى جرائم در كلمات فقها

فقهاى عظام در موارد متعدد ديگرى به غير از محاربه عنوان مفسد في الأرض را به كار برده و بر برخى جرايم تطبيق داده و علت مجازات حدى آن موارد را افساد في الأرض دانسته‌اند، در اينجا مواردى به عنوان نمونه ذكر مى‌گردد:

١ . تكرار و عادت به كشتن اهل ذمه

اكثر فقها در كتاب قصاص متعرض اين فرع شده‌اند كه اگر كسى عادت به كشتن اهل ذمه پيدا كند، حكمش اعدام است و در اين مسئله اختلاف دارند كه اين اعدام از باب حد مفسد في الأرض است يااز باب قصاص؟ اكثر فقها از باب حد افساد في الأرض دانسته‌اند.

دركتاب مختلف الشيعه آمده است: