پانزدهم: محاربه ـ مسأله ٢٦٠ ـ هركس به منظور ترساندن مردم سلاح بكشد، تبعيد مى‌شود. و هركس سلاح بكشد و بزند، ابتدا قصاص مى‌شود و سپس تبعيد مى‌گردد ... . (٣٥)

قراردادن كلمه «محاربه» در عنوان بحث و پس از آن، آوردن جمله «مَنْ شَهَر السلاح لإخافة الناس»، ظهور در اين دارد كه وى محاربه را چيزى بيش از سلاح كشيدن، براى ترساندن مردم نمى‌داند.

نتيجه: اگر بنا شود سخنان اصحاب را در تفسير محاربه ملاك قراردهيم، لازمه‌اش اين است كه نتوانيم كسانى را كه در مقابل دولت اسلامى، دست به اسلحه مى‌برند، داخل عموم آيه نماييم ؛ چرا كه اين افراد براى ترساندن مردم و يا گرفتن اموال، سلاح نكشيده‌اند. بله، ممكن است اين گروه را بنا بر تفسير ابن حمزه در وسيله، كه سلاح كشيدن را به چيزى مقيّد نكرده، در محاربين داخل كنيم، البته اگر نگوييم كلام او نيز منصرف به سلاح كشيدن به انگيزه ترساندن ديگران است.

امّا مى‌دانيم كه تفسير فقها زمانى حجّت است كه اتفاق آنها در مورد آن كاشف از رأى معصوم يا مستند به دليل معتبر ديگرى باشد، در غير اين صورت اگر احتمال داده شود كه سخن آن‌ها مستند به چيزى است كه ما حجّيت آن را نپذيرفته‌ايم، واضح است كه كلمات آنها نمى‌تواند حجّتى عليه ما باشد.

لذا مى‌گوييم: در اين خصوص رواياتى وارد شده كه به احتمال قوى مى‌تواند مستند فقها در تفسير اين موضوع قرار بگيرد، چنانكه شيخ در خلاف نيز به اين روايات استناد كرده است. امّا با رجوع به اين اخبار براى هر شخص دقيقى روشن خواهد شد كه در آنها هيچ گونه دلالتى بر اين تفسير وجود ندارد. اثبات اين مطلب در ادامه خواهد آمد.

(٣٥) مبانى التكملة المهاج ١:٣١٨.