٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٨ - نكتهها (٣) رضا مختارى

و حرم اميرالمهمنين عليه السلام و حرم الحسين بن على عليهما السلام.

قال مصنّف هذا الكتاب ؛ يعني أنْ ينوي الإنسان في حرمهم عليهم السلام مقام عشرة أيّام و يُتمّ و لاينوي مقام دون عشرة أيّام فيقصّر. و ليس ما يقوله غير أهل الاستبصار بشى‌ء: «إنّه يتمّ في هذه المواضع على كلّ حالٍ». (١٣)

با اينكه خصال كتابى فقهى مانند مقنع و هدايه صدوق، يا كتابى مخصوص احاديث فقهى مانند فقيه نيست بلكه بيشتر صبغه اخلاقى دارد و مشتمل بر روايات اخلاقى است، با اين همه شيخ صدوق اين توضيح را ضرورى ديده و نظر خويش را بيان كرده است و اين نشان دهنده اهميت مسأله و اختلافى بودن آن در عصر شيخ صدوق بيش از آن است و ايشان مخالفان نظر خود را «غير أهل الاستبصار» خوانده است. بارى، اين مسأله اعنى تخيير مسافر بين قصر و اتمام در اماكن اربعه در زمان ما هم معركه آراست و تشتّت و اختلاف فتاوى در آن، مردم و بخصوص روحانيون كاروانهاى حج و عمره را سردرگم كرده است. مراجع معاصر(حفظهم اللّه‌) جمعاً در اين مسأله در خصوص مكه و مدينه پنج فتوا دارند:

الف) عدم تخيير مطقاً، و اينكه فرقى بين اماكن اربعه و شهرهاى ديگر نيست.

ب) تخيير فقط در مسجد الحرام و مسجد النبىّ(ص) قديم نه قسمتهاى توسعه يافته.

ج) تخيير فقط در مسجد الحرام و مسجد النبىّ(ص)، اعمّ از قسمتهاى توسعه يافته و مسجد اصلى در قديم، نه در شهر مكه و مدينه .

د) تخيير فقط در شهر مكه و مدينه قديم، نه قسمتهاى توسعه يافته مكه و مدينه فعلى.

هـ) تخيير در تمام شهر مكه و مدينه فعلى.

بارى، قائل قول اوّل روايات دالّ بر صحّت اتمام در اماكن اربعه را ـ مانند شيخ صدوق ـ حمل مى‌كنند بر ترغيب در ماندن و قصد اقامه ده روز در اين اماكن مقدّس، نه اتمام بدون قصد اقامه عشره


(١٣) الخصال، ص ٢٧٨، ح ٦٣٥، باب الأربعه، ح٣،ص ١٢٣.