٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧ - كاوشى در مجازات محارب و مفسد فى الارض محمد مؤمن قمی

گفته شده: دغره به معناى «خلسه» و ربودن است و «خلسه» در اصل و ريشه به معناى دفع است و مناسبت ربودن با دفع در اين جهت است كه «دفع» به معناى جَستن و افكندن است. گويا شخص مختلس خود را روى چيزى مى‌اندازد تا آن را بربايد. (٦)

مجمع البحرين «دغاره» را چنين معنا كرده:

در روايت است: «لاقطع في الدغارة المعلنة»؛ يعنى در ربودن ظاهر و آشكار حدّ قطع جارى نمى‌شود. و مانند اين حديث است حديث «لاقطع في الدغرة»؛ يعنى ربودن آشكار. و كلمه «دغره» گرفتن چيزى است به شكل ربودن. و «خلس» به معناى «دفع» است؛ چرا كه شخص رباينده خودش را روى آنچه مى‌خواهد بربايد مى‌اندازد.

در لسان العرب نيز «دَغارة» را چنين معنا كرده:

كه «دَغَرْ» جَستن رباينده بر كالا به منظور ربودن آن است و از همين باب است حديث على(ع): «لاقطع في الدغرة» و هي الخلسة. (٧)

به هر حال شيخ مفيد در مورد دزدانى كه آشكارا دزدى مى‌كنند هنگامى كه دزدى آنها همراه با كشيدن سلاح باشد، مى‌فرمايد: «امام در مورد آنها در بين حدود چهارگانه كه در آيه شريفه آمده مخيّر است» (٨) ، گويا وى محارب را به كسى كه براى ترساندن مردم و ربودن اموال آنها شمشير كشيده، تفسير كرده است.

حقيقت آن است كه از كلام شيخ مفيد بيش از اين استفاده نمى‌شود كه حكم آيه در مورد اهل «دغاره» جارى مى‌شود و كلام او دلالت ندارد كه عنوان «محارب» مختص به اين گروه است. لذا منافاتى ندارد كه «محارب» داراى معنايى كلى باشد كه هم شامل اهل دغاره شود و هم كسانى را كه در مقابل حكومت اسلامى قيام مسلحانه نموده‌اند در بر گيرد.


(٦) النهاية، ج٢،ص١٢٣.
(٧) لسان العرب، ج٤،ص٢٨٨.
(٨) المقنعه، باب ٨ از ابواب حد سرقت و خيانت و... ص ٨٠٤.