فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٦ - كاوشى در مجازات محارب و مفسد فى الارض محمد مؤمن قمی

اليمن، فأسرهم و جاء بهم إلى رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله، فنزلت هذه الآية عليه: {إنَّمَا جَزَآءء الَّذِينَ يُحَارَبُونَ اللّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَسْعَوْنَ فِي الأرْضِ فَسَاداً أنَ يُقتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْديهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلاَفٍ،} [كا؛ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الأرْضِ فاختار رسول اللّه عليه و آله القطع، فقطع أيديهم و أرجلهم من خلاف ].

بيمارانى از بنى ضبه نزد پيامبر اكرم(ص) آمدند. پيامبر به آنان فرمود: نزد ما بمانيد و پس از سلامتى شما را به سريه‌اى مى‌فرستم. آنها گفتند: ما رااز مدينه به جايى ديگر بفرست. پيامبر آنها را به محل نگهدارى شترهاى زكاتى فرستاد. آنان از ادرار شترها [براى مداوا] و از شير آنها به عنوان غذا استفاده مى‌كردند چون شفا يافتند و قوّت گرفتند سه تن از نگهبانان شترها را كشتند. اين خبر به پيامبر رسيد و او على(ع) را از پى آنان فرستاد. آنها را سرگردان در بيابانى نزديك يمن يافت كه نمى‌توانستند از آنجا خارج شوند. ايشان را اسير كرد و نزد پيامبر اكرم(ص) آورد در اين هنگام اين آيه نازل شد:

{إنَّمَا جَزَآءء الَّذِينَ يُحَارَبُونَ اللّه‌َ وَ رَسُولَهُ وَ يَسْعَوْنَ فِي الأرْضِ فَسَاداً أنَ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلاَفٍ أَوْ يُنْفَواْ مِنَ الأَرْضِ...} پيامبر اكرم(ص) نيز حكم قطع را برگزيد و دست و پاى آنها را از چپ و راست قطع كرد. (٤١) .

چگونگى استدلال: شأن نزول آيه، قيام گروهى در مقابل دولت الهى نيست بلكه در مورد گروهى است كه از بيمارى بهبود يافته و به ساربانان حمله كرده‌اند و اين از مصاديق سلاح كشيدن براى ترساندن مردم و كشتن آنهاست.

پس شأن نزول، قرينه بر صحت نظريه مشهور در تفسير محارب است.