٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٥ - مبانى فقهى حرمت استعمال و قاچاق مواد مخدر و جرايم مربوط به آن محمدجواد سلمانپور

٧ . جرم استعمال مواد مخدر و آنچه موجب زوال يا تغيير عقل است

برخى از فقها در باب تعزيرات، مجازات كسانى كه چيزهايى مانند بنگ و شوكران را استعمال مى‌كنند و موجب تغيير يا زوال عقل آنان مى‌شود، از باب افساد دانسته‌اند. فاضل مقداد در اين باره مى‌گويد:

... و الثانى المفسد للعقل كالبنج و الشوكران و النبات المعروف بالحشيشة اتفق علماء عصرنا و ما قبله من العصور التي ظهرت فيها على تحريمها وهل هو لإفسادها فيعزّر فاعلها أو لإسكارها فيحد؟ قال بعض العلماء: هى إلى الفساد أقرب... (٦٩)

٨ . تكرار برخى از جرائم تعزيرى

برخى از جرائم تعزيرى پس از چند بار تكرار حد آن جرم و نيز در برخى از جرايم حدى كه كمتر از قتل است در اثر تكرار آن حكم به قتل مرتكب شده است. (٧٠) آنچه كه مى‌توان در توجيه و تبيين مبنايى اين چنين مجازاتهايى بيان داشت اين است كه پس از چند بار تكرار و اجراى تعزير يا حد، عنوان افساد في الأرض در باره‌ى چنين فردى تحقق پيدا مى‌كند، زيرا عناصر افساد في الأرض در نفس تكرار و عادت تحقق يافته است.

علاوه بر موارد فوق ابن حمزه به طور مستقل عنوان فساد في الأرض را مطرح و احكام و مجازات آن را بيان داشته است.

تمام موارد فوق كه طرح شد جهت رفع استبعاد تطبيق افساد في الأرض بر جرم قاچاق مواد مخدر بود؛ زيرا با توجه به موارد فوق ديگر نمى‌توان ادعا كرد چون در شرع عنوان افساد في الأرض براى جرم قاچاق نيامده است، پس قاچاقچى مفسد في الأرض نيست، بلكه با دقت در موارد مزبور و تعليلى كه فقها براى افساد في الأرض ذكر كرده‌اند، عناصر تطبيق عنوان مفسد في الأرض و علت تحقق آن عنوان بر قاچاقچى را مى‌توان يافت.


(٦٩) سيورى حلى ، ص ٤٧٠: ١٤٠٣ ق .
(٧٠) عاملى، ج١٨،ص ٣٦٨ و ٣٦٩: ١٣٩١ و نجفى، ج ٤١،ص ٣٦٨:١٤٠٠.