يكى از الطاف خداوند تبارك و تعالى نعمت تأسيس دولت اسلامى در ايران بود، ليكن اين دولت از بدو تأسيس همواره با دو چالش اساسى مواجه بوده است: يكى از جانب كسانى كه در مقابل آن دست به اسلحه برده و قيام مسلحانه نمودند و سعى در از بين بردن آن را داشتند. چالش ديگر از سوى كسانى است كه با اعمالى نظير پخش مواد افيونى در ابعاد گسترده، سعى در تباه ساختن جامعه دارند. قطع نظر از اينكه انگيزه هر كدام از اين دو گروه اغراض شخصى يا گروهى باشد يا آنكه به عنوان مزدور كشورهاى بيگانه و براى تأمين خواسته‌ها و اهداف آنان دست به چنين كارهايى مى‌زنند.

از اين رو بر آن شديم تا به بررسى احكام محارب و مفسد بپردازيم، تا روشن شود كه آيا جايز يا واجب است براى هركس كه تحت عنوان يكى از اين دو گروه قرار گيرد، مجازات مرگ در نظر گرفته شود؟

دو جهت اصلى در اين مقاله مورد بحث و بررسى قرار خواهد گرفت:

جهت اوّل: مراد از محارب در آيه:

{ إنَّمَا جَزَآءء الَّذِينَ يُحَارَبُونَ اللّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَسْعَوْنَ فِي الأرْضِ فَسَاداً أنَ يُقتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْديهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلاَفٍ أَوْ يُنْفَواْ مِنَ الأَرْضِ...} (١)

(١) مائده، آيه ٣٣.