در اواخر قرن هجدهم ميلادى يك كشيش جوان انگليسى به نام «توماس رابرت مالتوس» با انتشار كتابى به نام «رساله‌اى در باب اصول جميعت» افكار عمومى را تحت تأثير قرار داد. او گفت رشد جمعيت با تصاعد هندسى است ولى افزايش توليدات و محصولات غذايى با تصاعد عددى است. بنابراين آهنگ رشد جمعيت سريعتر از آهنگ افزايش توليدات و محصولات است، از اين جهت بايد براى جلوگيرى از ازدياد نسل فكرى شود. آهنگ رشد جمعيت با تصاعد هندسى است يعنى رقم بعدى دو برابر رقم قبلى مى‌شود به اين ترتيب كه يك نفر مى‌شود دو تا، دو تا مى‌شود چهار تا، چهار تا مى‌شود هشت تا، هشت تا مى‌شود شانزده تا... و به همين ترتيب جمعيت رشد مى‌كند. اما افزايش توليدات و محصولات به صورت تصاعد عددى است به اين معنا كه در هر مرتبه، يك عدد معين به عدد قبلى افزوده مى‌شود مثلا دو مى‌شود چهار، چهار مى‌شود شش، شش مى‌شود هشت، هشت مى‌شود ده و به همين ترتيب ادامه مى‌يابد.

وى مى‌گفت: رشد جمعيت با تصاعد هندسى و رشد توليدات و محصولات غذايى با تصاعد عددى است. از اين جهت اگر فكرى براى جلوگيرى از ازدياد نسل نشود،

(الف)اين مقاله، صورت تحرير يافته جلساتي از درس خارج فقه آيت الله حسين نوري همداني است.