فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٤

مؤمنان است.

هشتم: آن كه خود را عزيز مى‌دانند و ايشان را ذليل مى‌دانند.

پس هر كه دانست كه اينها صفت نفاق است و از همه احتراز كرد و خود را پاك ساخت، مؤمن خواهد بود.

اجابت نداى خوش ادا در آيه نهم: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُلْهِكُمْ أَمْوَالُكُمْ وَلا أَوْلادُكُمْ عَن ذِكْرِ اللّه‌ وَمَن يَفْعَلْ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ} مى‌نمايد وليكن شايد غافل شود به سبب اشتغال به حفظ مال و تربيت اطفال، و فراموش كند از سعى به « ذِكْرِ اللّه‌»، لهذا تنبيه فرموده است مؤمنان را كه: مبادا به سبب اموال و اولاد از رفتن به ذكر خدا غافل شويد.

و از اين جا (٨٥) لازم مى‌آيد كه هرگاه مالى داشته باشد كه اگر به نماز جمعه برود، دزد مى‌برد، و فرزند بيمار دارد كه اگر به نماز جمعه مى‌رود تلف مى‌شود، بايد به نماز حاضر شود و دست از مال و فرزند بردارد.

جواب آنكه: ظاهر مسأله آنست كه محافظت مال و ولد مذكورَين واجب است اگر جمع ممكن نباشد، وليكن اگر در سفر باشد نماز جمعه ساقط است و اگر در حضر باشد نادر است كه به سبب حضور در جمعه خوف تلف مال بود و كسى غير مكلّف به جمعه به هم نرسد كه محافظت مال كنند. و امّا اگر شخصى باشد كه اگر به جمعه حاضر شود خوف تلف آن شخص است نماز جمعه ساقط است؛ به جهت وجوب محافظت نفس محترمه از تلف و منافات با آيه ندارد؛ چه در آيه منعى نيست از حفظ و تربيت مذكورين، بلكه منع است از غافل ساختن اموال و اولاد شما را از ذكر خداى، به اين روش كه بدون ضرورت ترك ذكر بكنند، به جهت آن كه شكّى نيست كه در حالت اضطرار به موجب «الضرورات تبيح المحظورات» (٨٦) ترك سعى واجب است چنان كه تقيّه نيز از جمله ضرورات مجوّز ترك سعى است.

اگر گويند: چرا ازواج را نفرموده‌اند با وجود آن كه ازواج بيشتر مردان را از راه حق دور و به باطل امر مى‌نمايد؟