است. در بحث پوشاندن عورت از ناظر محترم، مراد فقيهان از ناظر محترم كسى است كه داراى قوّه تمييز و تشخيص است؛ به اين حكم فقهى توجه كنيد: «پوشاندن عورت از ناظر محترم واجب است.» (٧٠)

مراد از بيننده محترم هر انسانى است به جز بچه غير مميّز، همسر و كنيز نسبت به مالك و نسبت به كسى كه براى او تحليل شده است. (٧١) در عروه آمده است:

فصل فى احكام التخلّى: مسألة ١: يجب فى حال التخلّى بل فى سائر الاحوال ستر العورة عن الناظر المحترم، سوأ كان من المحارم أم لا، رجلا كان أو امرأة حتّى عن المجنون و الطفل المميّز. (٧٢)

از اين عبارت فهميده مى‌شود كه مراد از ناظر محترم كسى است كه قوّه تشخيص و تمييز داشته باشد؛ در اينجا ـ بر خلاف معناى اول احترام ـ مسلمان بودن يا مؤمن بودن و مانند آن مطرح نيست.

آنچه در اين چند صفحه گذشت ارائه نمايى از بحث احترام بود و در شماره‌هاى بعدى مطالب فراوان ديگرى را به ترتيب و در اثناى مباحث ذكر خواهيم كرد. برخى از آنها عبارت است از:

١ـ حرمت تربت سيد الشهداء (ره) و احكام مربوط به آن،

٢ـ احترام قرآن،

٣ـ احترام والدين،

٤ـ اكرام صاحب مصيبت و عزا،

٥ـ اكرام نعمت‌هاى الهى به ويژه نان،

٦ـ اكرام هاشمى،

٧ـ اكرام برادر مؤمن،

٨ـ اكرام مهمان.

مباحث يادشده مى‌تواند سرفصلى براى ارائه نظريات فقهاى اماميه در زمينه حقوق بشر، حقوق حيوانات و حقوق گياهان باشد.

(٧٠) جواهر، ج٢، ص٢.
(٧١) عروه، ج ١، ص ١٦٤ ؛ حدائق، ج ٥، ص ٥٣٣ ؛ جواهر، ج ٨، ص ٢١٧. مرحوم صاحب جواهر به زوجه و مانند آن «ناظر غير محترم» اطلاق كرده است.
(٧٢) عروه، ج١، ص١٦٤.