فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٦ - كنترل جمعيت* حسين نورى همدانى
طريق اوّل كه عزل بود يا طريق دوم ممكن باشد، نوبت به اين نمىرسد؛ براى اين كه مستلزم كار حرامى است ولى راه اوّل و دوم مستلزم حرام نبود. البته اگر ضرورتى در بين باشد، حكم ثانوى مىشود، ولى با وجود راه اوّل و دوم ضرورتى براى راه سوم باقى نمىماند.
اگر فرض شود كه راه اوّل و دوم ممكن نباشد و نوبت به اين راه رسيده، از طرفى هم تحديد نسل واجب شده به واسطه حكم كسى كه حكمش نافذ است و خوددارى از آميزش هم برايشان عسر و حرج دارد، در اين صورت مىتوان گفت به حكم ضرورت اشكال ندارد اما به شرط اين كه موجب عقيم شدن نباشد و ضرر نداشته باشد.
در هر صورت اگر بستن لوله يا قرار دادن مانع، به وسيله زنى انجام گيرد، حرمتش سبكتر است از اين كه مردى اين كار را انجام دهد. نگاه كردن زن به عورت زن حرام است، نگاه كردن مرد هم به عورت زن اجنبى حرام است ولى حرمت نگاه زن سبكتر از حرمت نگاه مرد است. همين طور لمس عورت زن اگر اجنبى باشد كه براى مرد و زن حرام است اما حرمت لمس زن از لمس مرد سبكتر است.
در مواردى شارع مقدس، نگاه يا لمس عورت را براى زن تجويز كرده ولى براى مرد تجويز نكرده است مثلا هنگام وضع حمل نوعاً زن براى زاياندان مباشرت مىكند و اين مستلزم نگاه زن به عورت زن است و گاهى مستلزم دست زدن و بردن دست درون رحم است. از اين تجويز ِ نسبى، فهميده مىشود كه حرمت نگاه و لمس عورت توسط زن از نگاه و لمس مرد سبكتر است.
راه چهارم، عقيم كردن:
عقيم كردن يعنى قوه توليد مثل را به طور كلى از كار بيندازند. در كتاب «كلمات سديدة في مسائل جديدة» درباره عقيم كردن مرد و زن بحث كرده و از اين راه وارد شده كه آيا تعقيم اضرار به نفس است؟ ثابت كرده كه اضرار نيست و اگر مرد يا زنى براى عقيم كردن اقدام كند، حرام نيست. ولى ما اين راه را قبول نداريم. ما معتقديم كه تعقيم حرام است؛