فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٥ - موضوع احترام در فقه محمدحسن شفيعى

بدهد اگرچه محترم نباشد بسان كافر حربى.» (٢٠)

تفصيل اين مطالب در مقاله‌هاى بعد خواهد آمد.

احترام عِرض: بعد از نفس آدمى، عِرض (شرف، حيثيت، آبرو و ناموس) او داراى احترام و اهميت بسزايى است و اهميت مال در رتبه بعد قرار دارد. (٢١)

به برخى احكام فقهى در اين زمينه توجه كنيد:

ـ كسى كه ترس از عرض خود يا عرض انسان مؤمنى دارد، در صورت ظن غالب بر سلامت خود، دفاع بر او واجب است. (٢٢)

ـ خواستگارى زن در حال عده رجعى جايز نيست؛ چون موجب هتك عرض محترم مى‌شود. (٢٣)

ـ در صورت نداشتن نفقه خود يا نزديكان، درخواست از مردم در صورتى كه موجب هتك عرض شود، جايز نيست، مگر سؤال، تنها راه حفظ نفس باشد. (٢٤)

احترام مال: (٢٥) مال مؤمن داراى احترام ذاتى و بالاصاله است؛ ولى اموال انسان‌هاى ديگر در سايه قرارداد ذمه يا معاهده يا امان و يا صلح، احترام عرضى پيدا مى‌كند؛ اگرچه از نظر ضامن بودن تلف كننده تفاوتى بين محترم ذاتى و عارضى نيست. (٢٦)

مال آدمى محترم است و لذا مصرف كردن آن در غير اغراض دنيوى و اخروى جايز نيست. (٢٧)

مال انسان به قدرى اهميت دارد كه براى حفظ آن قطع كردن نماز جايز است. (٢٨)

---

(٢٠) جواهر، ج ٥، ص ١١٤ ـ ١١٨.
(٢١) جواهر، ج ٣١، ص ٣٧٤.
(٢٢) جواهر، ج ٢١، ص ١٦.
(٢٣) جواهر، ج ٣٠، ص ١١٩.
(٢٤) جواهر، ج ٣١، ص ٣٧٤.
(٢٥) صاحب جواهر فرموده است: قطع نماز براى سه چيز جايز است: ١ـدفع ضرر از نفس، ٢ـ دفع ضرر از غير، ٣ـ دفع ضرر از مال ؛ (ظاهراً مراد نفس و مال محترم است). (جواهر، ج ١١، ص ١٢٣)
(٢٦) جواهر، ج٢٤، ص٢٦٥ ؛ حدائق، ج ١٩، ص٤٥٩.
(٢٧) جواهر، ج ٤، ص ١٩٠ و ج ٤، ص ٢١٠.
(٢٨) جواهر، ج ١١، ص ١٢٣ ؛ حدائق، ج ٩، ص ١٠٣.