٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٤ - موضوع احترام در فقه محمدحسن شفيعى

الدفاع تقسيم مى‌شوند و انسان‌هاى غير محترم نيز به دو قسم واجب القتل و جايز القتل قابل تقسيمند.

از ويژگى‌هاى ديگر مؤمن اين است كه مرده او مانند زنده‌اش محترم است؛ لذا ميّت مؤمن احكام ويژه‌اى دارد، بسان وجوب غسل و كفن و دفن، حرمت نبش قبر و نقل ميّت مگر در موارد استثنا شده؛ چنان كه مرحوم صاحب جواهر گفته است: «ظهر من بعض الاخبار أنّ التغسيل احترام للميّت و تكرمة له و لا يصحّ له إلا المؤمن.» (١٣)

در اين زمينه به چند حكم فقهى توجه كنيد:

١ـ اگر نفس محترمى كه حفظ او واجب است، اضطرار به طعام داشته باشد، اطعام او واجب است مگر خودش هم اضطرار داشته باشد. (١٤)

٢ـ بيع مملوك مسلمان به كافر جايز نيست. (١٥)

٣ـ قطع عضو محترم موجب قصاص يا ديه مى‌شود. (١٦)

٤ـ اگر ذمى، مرتدّ را بكشد، قصاص مى‌شود؛ چون مرتدّ نسبت به ذمّى محقون الدم است. (١٧)

٥ـ سيراب كردن و غذا دادن به اسير مستحب است اگرچه انسان قصد قتل آنها را داشته باشد. (١٨)

نكته: در بين نفوس مؤمنان كه حفظ آنها واجب است حفظ برخى نفوس مانند انبيا و اولياى الهى بر ساير نفوس مقدم است (١٩) ؛ چنان كه بر احترام برخى اشخاص مانند پدر و مادر، معلّم، همسايه و دوست در روايات و كتب فقهى تأكيد شده است. به عنوان نمونه به اين حكم فقهى توجه كنيد: «اگر مكلف مقدارى آب همراه خود دارد مى‌تواند تيمّم كند و آب را به رفيق خود كه تلف شدن او يا ضعف او مضرّ به حال او است،


(١٣) جواهر، ج ٤، ص ٨٢.
(١٤) جواهر، ج ٣٦، ص ٤٣٢.
(١٥) جواهر، ج ٢٢، ص ٣٣٨.
(١٦) جواهر، ج ٤٢، ص ٤١٣.
(١٧) جواهر، ص ١٦٥.
(١٨) جواهر، ج ٢١، ص ١٣١.
(١٩) صاحب جواهر در ج ٣٦، ص ٤٣٢ مى‌گويد: «نعم، لو كان هو مضطرّاً إليه أيضاً لم يجب‌بذله له إلا أن يكون نبيّاً أولى به من نفسه.»