نموده است بر كلام و مرام آن عالى مقام به اين كه در سوره مزبوره به جز سه آيه آخر او هيچ دخلى و نسبتى به نماز جمعه ندارد، و حكايت يهود و تورات است، و مجرّد آن كه سوره مزبوره مسمّات به سوره« جمعه » شده باشد، دليل فضيلت جمعه نمى شود، چنانچه سوره «بقره» و «فيل» دليل فضيلت اين دو حيوان نيست، و همچنين فرموده در سوره« منافقين»: اين كه اين سوره مشتمل است بر مذمّت منافقين و هيچ نسبت به جمعه ندارد، به خاطر (١٦) اين حقير محمد بن الحسن رسيد كه توضيح نمايم مقصود صاحب بحار را بر وجه اختصار، كه تا ظاهر شود حق آن براى اهل اعتبار، و زياده شود بصيرت اهل استبصار در آيات و اخبار ائمه اطهار ـ صلوات اللّه‌ عليهم مادام الليل و النهار ـ و اين رساله مشتمل است بر يك مقدمه و دو باب: باب اول: در اشارات آيات سوره جمعه، باب دوم: در اشارات سوره منافقين.

مقدمه

اوّل بايد دانست كه استحباب خواندن تمام سورتين مزبورتين در شب جمعه و روز جمعه در نماز جماعت و غير آن (١٧) به جهت آن است كه خواننده و شنونده خبردار شود كه صباح روز جمعه است و به حضور نماز و خطبه آن مهيّا شود و اگر مانعى باشد رفع نمايد مع الامكان. و همچنين خواندن سورتين مزبورتين در نماز جمعه (١٨) .

اگر گويند كه: وجوب خواندن سوره «جمعه» و «منافقين» تحصيل حاصل است، به جهت آن كه هر كه حاضر شده، امر او به حضور، بى فائده است، و آن كه حاضر نيست، به او چه فائده‌اى مى رسد؟ چه امر به او نمى‌رسد و نمى‌شنود.

جواب آن كه: نفع بسيار دارد به هر دو؛ به جهت آن كه هر دو طائفه عازم شوند بر

(١٦) جواب گفته سابق ايشان است :«چون مسموع شد».
(١٧) ر.ك: قرب الاسناد،ص ٢١٥، ح ٨٤٤.
(١٨) ر.ك: استبصار،ج ١،ص ٤١٤ وج ٥،ص ١٥٨ ؛ وسايل ،ج ٦،ص ١١٩ ،باب ٤٩ (باب استحباب القراءة في الصلاة ليلة الجمعة و يومها بالجمعة و المنافقين)، ح ٣.