فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢١ - امام على(ع) اصول قضاوت*
گفت: اگر توبه كرديد، دست هايتان را سالم (از آتش) نگه داشتهايد و اگر توبه نكنيد، خود شما نيز به دست هايتان ملحق خواهيد شد. پس از آن به قنبر فرمود: آزادشان كن تا بروند و به هر يك مالى بده كه آنان را به شهرشان برساند.
روايات بسيارى از اين قبيل وجود دارد كه با اين اصل مهم در سياست كيفرى، مرتبط است.
١٤. برائت متهم قبل از اثبات محكوميت او:
اين نيز اصلى ديگر از اصول قضايى نزد امام على(ع) به ويژه در موارد حقوق اللّه است. در اين موارد، حد با شبهه رفع مىشود و جز با بيّنه، حد اجرا نمىشود و متهم ملزم به سوگند نيست. امام(ع) مىفرمايد: «
١٥. اخلاق قضايى:
امام در قضاوتهاى خود، با ديگران مهربان و نرمخو بود، خود را با آنان برابر مىدانست، ياريگر ناتوانان بود، اما در همين وقت نسبت به خود و خاندان و اطرافيان و فرماندارانش، سختگير بود. اين از مهمترين اصول عدالت قضايى است.
از طرفى به فرماندار خود در مصر، محمدبن ابى بكر مىنويسد:
(٣١) وسائل الشيعه، ج١٨، باب ٢٤ از ابواب مقدمات حدود، ح ١.
(٣٢) تحف العقول، ص ١٧٧؛ بحارالانوار، ج ٣٣، ص ٥٨٦.