فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٨ - صلح با اسرائيل از ديدگاه فقهى دكتر شيخ عبدالهادى الفضلى
شناخت نوع مالكيت سرزمين فلسطين از ديدگاه شرع مىباشد، نخست بحث را از اين منظر پى گرفته و سپس منابع و مصادر فقهى مورد اطمينان و معتبر در اين زمينه را بيان خواهيم كرد.
اسلام سرزمينهايى را كه به طور مسالمتآميز فتح شده باشد، به مالكانش بازگردانده و مالكيت آنان بر سرزمينشان و همچنين هرگونه بهرهبردارى آنان از سرزمين مثل خريد و فروش، اجاره، بخشش و هديه و نظاير آن را به رسميت شناخته و مورد تأييد قرار مىدهد.
در مورد سرزمينهايى كه با جنگ و قهر و زور فتح شده باشد، دو ديدگاه وجود دارد:
١) ديدگاه اهل سنّت
نظريهى اهل سنت در مورد سرزمينهاى فتح شده توسط مسلمانان در جنگها در اين خلاصه مىشود كه: امام (رهبر مسلمانان) مىتواند يكى از اين دو عمل زير را انجام دهد.
١. سرزمينها را بين كسانى كه سهمى از غنيمت مىبرند، تقسيم كند؛
٢. آنها را براى عموم مسلمانان وقف كند.
چنانچه امام سرزمينها را تقسيم نكرد، بر او فرض است كه گزينهى دوم را انجام دهد. البته در اين مسئله اختلاف نظرهايى نيز بين فقهاى اهل تسنن وجود دارد كه در آينده به آن اشاره خواهيم كرد.
ب) ديدگاه مذهب شيعهى اماميه
اين نظريه كه فقهاى شيعه در آن اختلاف نظرى ندارند، عبارت است از: «تقسيم سرزمين بين غنيمت برندگان جايز نيست و واجب است در جهت منافع مسلمانان وقف شود.»
آيت اللّه منتظرى در كتاب دراسات في ولاية الفقيه و فقه الدولة الإسلاميّه (٢)مىگويد:
در مورد سرزمينهايى كه به جنگ و غلبه فتح شده باشد ـ كه بخشى از غنايم جنگى محسوب مىشود ـ بين فقهاى شيعه ترديدى نيست كه
(٢) آيت اللّه منتظرى، دراسات في ولاية الفقيه و فقه الدولة الإسلاميّه، چاپ اوّل، سال ١٤١٢ هـ / ١٩٩١ م، ج ٣، ص ١٨٢.