يكي از ويژگي‌هاي مهمّ مؤلفانِ كتاب‌های حديثي كه به طور مستقيم در اعتبار روايات كتاب آن‌ها تأثيرگذار است، شيعه بودن است، زيرا به طور معمول، بيشترِ كتاب‌های مؤلفان اهل‌سنت در معرض تحريفند. در اين‌كه ابوالعباس مستغفري شيعه يا سني است، اقوال گوناگونی مطرح می‌شود، اما هيچ دليل قطعي دالّ بر سني يا شيعه بودن وي وجود ندارد. در اين پژوهش سعي شده تحقيقي جامع درباره اين مسئله صورت گيرد؛ از این رو، ابتدا اقوال علما در اين باره بيان شده، سپس قرائنِ دالّ بر شيعه و يا سني بودن بررسی می‌شوند، و در نهايت جمع‌بندي صورت می‌گیرد.

اقوال علما

١. صاحب رياض: شمردن او جزء علمای شيعه، اشتباهي فاحش است، بلكه او از علمای عامه و حنفي بوده است.[٣٦٤]

٢. سيدمحسن امين: برخي احتمال داده‌اند مستغفري شيعه باشد؛ به دليل قول مجلسي كه طب‌النبي را مشهور و متداول بين علماي اماميه دانسته است.[٣٦٥] اما اين احتمال به طور جدی، ضعيف است و ظاهر آن است كه از علماي حنفي است.[٣٦٦]

٣. آغابزرگ تهراني: صاحب رياض او را در باب علمايي كه احتمال تشيع آن‌ها وجود دارد، آورده است. ميرحامد حسين در كتاب العبقات، ترجمه «مستغفري» را از كتاب الجواهر المضيئة في طبقات الحنفيه تأليف عبدالقادر بن محمد بن أبي‌الوفا القرشي و از طبقات الشافعية تأليف جمال‌الدين عبد‌الرحيم بن الحسن بن علي الأسنوي الشافعي آورده است.[٣٦٧] سمعاني در الانساب مي‌گويد: «امام مستغفري، فقه را از مشايخي كه به ابوحنيفه متصل مي‌شوند، آموخته است.»

هم‌چنين از برخي مطالبي كه جامي از كتاب دلائل النبوه از قول مستغفري نقل كرده، ظاهر مي‌شود كه او حنفي بوده؛ اما مسئله ديگر اين‌كه، انتصاب كتاب دلائل النبوة به مستغفري ثابت نيست و برخي مانند ابن‌حجر احتمال داده‌اند كه دلائل النبوة، تأليف ابي‌داود باشد. پس به طور كلي، در اين كه مستغفري شيعه، شافعي و يا حنفي بوده،

[٣٦٤] . ر.ك: رياض‌العلما، ج٥، ص٤٧٥.

[٣٦٥] . ر.ك: بحا‌ر‌الأنوار، ج١، ص٤٢.

[٣٦٦] . أعيان الشيعة‌، ج٤، ص١٨٣.

[٣٦٧] . يعني عبد‌القادر او را «حنفي» مي‌دانسته و جمال‌الدين عبد‌الرحيم او را «شافعي» معرفي كرده است.