حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٢٩ - سبک زندگی معنوی و اجتماعی در سیره رضوی(ع)
بالاتر از ثروت و مقام است (ادب مرد، به ز دولت اوست). دربرخوردها چیزی به زیبایی و جذابیت ادب نمیرسد؛ بنابراین، باید آن را آموخت و به کار بست تا روابطی سالم، احترامآمیز و پایدار میان افراد حاکم شود.
عاقلانه زیستن، متانت در گفتار، وقار در رفتار، حسن معاشرت، رفتار سنجیده با افراد و... از نشانهها و جلوههای ادب است که نمونه زیبای آن را در سبک زندگی رضوی مشاهده میکنیم.
شیخ صدوق با اسناد خود از ابراهیمبنعباس نقل کرده است:
هرگز حضرت رضا(ع) را نديدم كه در سخن گفتن، با كسى درشتى و جفا کند، هرگز نديدم سخن كسى را پيش از فراغت از آن قطع كند (صبر میکرد سخنش تمام شود و پس از آن اگر لازم میدید سخن میگفت)، هرگز درخواست كسى را كه قادر به انجام آن بود، رد نمىفرمود، هرگز نزد کسی پای خود را دراز نمیکرد، هرگز در برابر همنشين تكيه نمىداد، هرگز او را نديدم كه یکی از غلامانش را ناسزا گوید، هرگز او را ندیدم (نزد کسی) آب دهان اندازد و هرگز او را نديدم در خندیدن قهقهه كند، بلكه خندهاش تبسم بود.[٨٧]
بخشندگی و خیررسانی
در فرهنگ اسلامی بشردوستی، احسان و نیکی به دیگران، جود و بخشش و اهتمام به امور مردم جایگاه رفیعی دارد. توصیهها و تأکیدات فراوانی از پیشوایان دین در ارتباط با خدمترسانی، احسان و نیکی به دیگران و توجه به حل مشکلات مردم رسیده است.[٨٨]
امام رضا(ع) فرموده است:
ان لله عبادا فی الارض یسعون فی حوائج الناس، هم الآمنون یوم القیامه و من ادخل علی مؤمن سرورا فرح الله قلبه یوم القیامه؛[٨٩] خداوند در روی زمین بندگانی دارد که دربرآورده کردن نیازهای مردم تلاش میکنند؛ اینان روز قیامت در امانند. هر کسی مؤمنی را شاد کند، خداوند در روز
[٨٧] . «مارأيت أباالحسن الرضا(ع) جفا أحدا بكلمة قط و لارأيته قطع على أحد كلامه حتى يفرغ منه و ما رد أحدا عن حاجة يقدر عليها و لا مد رجله بين يدي جليس له قط و لا أتكئ بين يدي جليس قط و لا رأيته شتم أحدا من مواليه و مماليكه قط و لا رأيته تفل و لارأيته يقهقه في ضحكة قط بل كان ضحكه التبسم»؛ عیوناخبارالرضا(ع)، ج١، ص١٩٧، ح٧.
[٨٨] . ر.ک : کافی، وسائلالشیعه و بحارالانوار، تحت عنوان «باب قضاء حاجة المؤمن».
[٨٩] . کافی، ج٢، ص١٩٧.