حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٢ - «قوم جایگزین» در روایات تفسیری

حدیث رایت به صورت گسترده در منابع شیعه و اهل‌سنت آمده است. برابر اسناد تاریخی و روایی پیامبر(ص) پس از فرار برخی از چهره‌ها در نبرد خیبر، فرمود:

لأعطینّ الرایة غداً رجلاً یحبّ الله و رسوله و یحبّه الله و رسوله کرّار غیرفرّار؛ فردا پرچم را به دست مردی می‌سپارم که خدا و رسولش را دوست دارد، خدا و رسولش نیز وی را دوست دارند؛ بسیار حمله‌کننده است و هرگز اهل فرار نیست.

و فردا پرچم را به دست امیر‌مؤمنان(ع) سپرد.

چنان‌که ملاحظه می‌شود، جمله: «یحبّ الله و رسوله و یحبّه الله و رسوله»، منطبق بر جمله: «یحبّهم و یحبونه» و جمله: «کرّار غیر فرّار» با جمله: «یجاهدون فی سبیل الله» که در آیه آمده، هماهنگ است.

محمد‌بن‌اسماعیل بخاری در ابوابی چون: کتاب الجهاد و السیر، باب‌های: ما قیل فی لواء النبی[١٦] و فضل من أسلم علی یدیه[١٧] و در کتاب بدء الخلق، باب مناقب علی‌بن‌ابی‌طالب(ع)[١٨] و کتاب المغازی، باب غزوة خیبر[١٩] و نیز مسلم در کتاب فضائل الصحابة، باب من فضائل علی‌بن‌ابی‌طالب،[٢٠] «حدیث رایت» را نقل کرده‌اند. هم‌چنین ترمذی،[٢١] احمد،[٢٢] نسائی،[٢٣] ابن‌ماجه[٢٤] و بسیاری از مشاهیر اهل‌سنت، این روایت را نقل کرده‌اند.

افزون بر این، روایاتی چون حدیث طیر مشوی (مرغ بریان‌شده) را نیز می‌توان تأیید دیگری بر این قول به شمار آورد.[٢٥]برابر نقل نسائی و ابویعلی، مرغ بریان‌شده‌ای نزد پیامبر(ص) آوردند. حضرت از خدا خواست تا محبوب‌ترین خلقش را در خوردن آن شریک وی گرداند. ابوبکر آمد و پیامبر وی را نپذیرفت. پس از وی عمر آمد، او را نیز


[١٦] صحیح بخاری، ج٤، ص١٢.

[١٧] همان، ص٢٠.

[١٨] همان، ص٢٠٧.

[١٩] همان، ص٧٦.

[٢٠] صحیح مسلم، ج ٥، ص١٩٥.

[٢١] سنن ابن‌ماجه(١٤٠٣)، ج ٥، ص٣٠٢، ح ٣٨٠٨.

[٢٢] مسند احمد، ج٤، ص٥٢.

[٢٣] فضائل الصحابة، ص١٦.

[٢٤] سنن ابن‌ماجه(بی‌تا)، ج١، ص٤٥.

[٢٥] سنن ابن‌ماجه (١٤٠٣)، ج ٥، ص٣٠٠؛ المستدرک علی الصحیحین، ج٣، ص١٣٠.