حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٢٣ - بررسي تحليليِ اعتبار و جايگاه كتاب «طبالنبي(ص)»

اهل‌سنت به شدت از او تمجيد كرده‌اند.[٣٧٨]

٣. نام تمامي آثار ايشان به كتب اهل‌سنت شبيه است و معمولاً چنين اسامي در شيعه وجود ندارد؛ حتي برخي اسامي همچون «معرفة‌الصحابه» يا «الزيادات» خاص كتب اهل‌سنت است.

٤. سمعاني در الانساب گفته: مستغفري، فقه را از مشايخي فرا گرفته كه به ابوحنيفه متصل مي‌شوند.[٣٧٩]

٥. حوزه حديثي كه در آن تحصيل كرده، حوزه اهل‌سنت بوده است؛ علاوه بر این، همه مسافرت‌هاي علميِ او به مناطق اهل‌سنت بوده و در آن مناطق هم به گزينش اساتيد سني اهتمام داشته است، در حالي كه منعي از هجرت به مناطق شيعي براي او وجود نداشته است.

٦. جمع‌آوري و تكميل برخي كتاب‌های حديثيِ اهل‌سنت.[٣٨٠] از آنجايي كه سابقه ندارد عالمي شيعي كتابي بر جمع‌آوري و تكميل يك كتاب حديثي اهل‌سنت بنويسد، مي‌توان اين مطلب را قرينه‌اي بر سني بودن مستغفري دانست.

جمع‌بندي:

همه قرائن شيعه بودن مستغفري قابل خدشه است، زيرا نقل علماي شيعه از كتاب شخصی، نمي‌تواند دليل بر شيعه بودن او باشد؛ علاوه بر آن، مجلسي خود تصريح كرده كه اكثر روايات كتاب طب‌النبي از طرق مخالفان است. نقل يكي از فضایل و كرامات امير‌المؤمنين ٧ هم به تنهايي نمي‌تواند قرينه بر شيعه بودن شخص باشد، چنان‌كه كتاب‌های اهل‌سنت، فراوان از فضایل آن حضرت نقل كرده‌اند. هم‌چنين شاگرديِ او نزد علمای شيعه ثابت نشده، بلكه عكس آن ثابت است، و اگر چنين ادعايي هم ثابت باشد، نمي‌توان آن را دليل بر شيعه بودن شخص دانست. پس قول سني بودن ابوالعباس مستغفري تقويت مي‌شود؛ البته بايد گفت، او از علماي منصف و متعادل بوده است.‌


[٣٧٨] . براي مشاهده برخي توصيفات مطرح‌شده درباره وي به تذكرة‌الحفاظ‌، ج٣، ص١١٠٢ــــــــ ١١٠٣ مراجعه كنيد.

[٣٧٩]. الذريعة‌، ج٨‌، ص٢٥٣. مرسوم نبوده كه عالمي شيعي، فقه را از غيرشيعي بياموزد.

[٣٨٠] . يكي از كتاب‌هاي مستغفري الزيادات است كه شامل اضافات بر كتاب المختلف و المؤتلف عبدالغني‌بن‌سعيد است؛ اكمال الكمال، ج١، ص٧ (مقدمه مصحح).