حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١١٧ - بررسي تحليليِ اعتبار و جايگاه كتاب «طبالنبي(ص)»

حديث شيعه به ندرت راويِ فقه‌محوري يافت مي‌شود كه به دليل داشتن روايات فقهي تضعيف شده باشد.[٣٤٨]بنابراين، فقاهت موجب تقويت تحديث و از معيارهاي تقويت‌كننده جايگاه علمي محدثان و مؤلفانِ كتاب‌های حديثي است. خيرالدين زركلي، ابوالعباس مستغفري را فقيه معرفي مي‌كند.[٣٤٩] هم‌چنين، سمعاني مي‌گويد: «أبو‌العباس جعفر بن محمد بن المعتر بن محمد بن المستغفر النسفي خطيب نسف كان فقيهاً فاضلاً».[٣٥٠] بنابراين، روايات نقل‌شده از ايشان در صورت اثبات تشيع او، از اعتبار ويژه‌اي برخوردار است. 

ح) مسافرت‌هاي علمي

مسافرت‌هاي علمي جزء امتيازات يك مؤلف به شمار می‌آید، زيرا با سليقه‌ها، فنون و روش‌هاي مختلف علمي آشنا مي‌شود كه خود در پختگي و تجربه علمي او مؤثر است. ابوالعباس مستغفري، دانشمندي سخت‌كوش بود كه براي كسب دانش به مناطق مختلفي همچون خراسان، سرخس، مرو، نيشابور و بخارا سفر كرد.[٣٥١] شيخ شمس‌الدين‌بن‌قماح از مستغفري نقل مي‌كند:

براي طلب علم به مصر سفر كردم. در آن‌جا نزد امام ابي‌حامد مصري رفتم و از او درخواست كردم كه حديث خالد‌بن‌وليد را برايم نقل كند، اما او مرا امر كرد كه يك سال روزه بگيرم. و من براي دريافت آن حديث يك سال روزه گرفتم و پس از آن نزد او رفتم و او حديث را با سند برايم نقل كرد.[٣٥٢]

٢. شئونات علمي مؤلف

روش علمی و رشته‌های تخصصی مؤلفان از جهت كميت و كيفيت يك‌سان نبوده و نيستند. میزان تلاش علمی و رشته تخصصی مؤلف، نشان‌دهنده شئونات علمیِ اوست که در دو محور اصلی بررسی می‌شود.

الف) تمرکز بر کار علمی

برخی مؤلفان در چند رشته يا حرفه فعاليت داشته‌اند که یکی از آن‌ها کارهای علمی و


[٣٤٨] . ر.ك: حديث انديشه، ش١٠و١١، ص١٨، مقاله «‌اعتبارسنجي احاديث شيعه، مباني و زيرساخت‌ها»‌.

[٣٤٩] . الأعلام، ج٢، ص١٢٨.

[٣٥٠] . أعيان الشيعة، ج٤‌، ص١٨٣.

[٣٥١] . ر.ك: معجم المؤلفين ، ج٣، ص١٤٩ــــــــ ١٥٠؛ أعيان الشيعة، ج٤‌، ص١٨٣.

[٣٥٢] . ر.ك: كنز العمال، ج١٦، ص١٢٧ــــــــ ١٢٨.