حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٢٥ - بررسي تحليليِ اعتبار و جايگاه كتاب «طبالنبي(ص)»

بیشتر باشد، واسطه‌ها کمتر شده و احتمال اشتباه در انتقال سخن معصوم کاهش می‌یابد. به دليل نزديكي به عصر معصوم و حيات بزرگ‌ترين محدثان شيعه، كتاب‌های نگارش‌يافته تا قرن پنجم، اهميت ويژه‌اي دارند. مؤلفان اين دوران از منابع اوليه بهره برده‌اند كه این امر بر اعتبار كتاب مي‌افزايد. طب‌النبي در قرن چهارم و يا ابتداي قرن پنجم نگارش يافته است و از جهت قدمت جايگاه خوبي دارد.

٢. شهرت

شهرت، كنايه از تداول و اعتبار محتواست؛[٣٨٨] به همين دليل هر کتابی نزد علما شهرت نمی‌یابد. لذا شهرت كتاب بين علما، نشانه مقبوليت و اعتبار محتواي آن است. مجلسي اين كتاب را مشهور بين علمای اماميه دانسته و مي‌گويد: «مشهور متداول بين علمائنا.»[٣٨٩] پس، از اين جهت هم طب‌النبي جايگاه خوبي دارد.

٣. هويت

قضاوت درباره كتابي كه هويت آن معلوم است، خيلي راحت‌تر از كتابي است كه مشخصات ابتدايي آن نامعلوم است. روشن بودن هويت كتاب، نشانه اهتمام علما به آن در طول تاريخ بوده است، و اين بر اعتبار آن مي‌افزايد. يكي از ملاك‌هاي شناخت هويتِ هر كتاب، ثابت بودن انتساب آن به مؤلف است كه خود تأثیر مستقیمی در اعتبار كتاب دارد، زیرا تا انتساب ثابت نشود ملاک‌های مربوط به مؤلف کارآیی نخواهد داشت. كتاب طب‌النبي از جهت انتساب به مؤلف و صحت اين انتساب مشكلي ندارد و كسي در اين باره ترديد نكرده است. مجلسي از قول خواجه‌نصير‌الدين طوسي اين كتاب را متعلق به مستغفري دانسته است.[٣٩٠] در جاي ديگري مي‌گويد: «‌نورد فيه كتاب "طب‌النبي" المنسوب إلى الشيخ أبي‌العباس المستغفري.»[٣٩١] هم‌چنين در موارد متعددي كه از اين كتاب سخن گفته، آن را به مستغفري منتسب كرده


[٣٨٨]. ر.ك: اصول علم الرجال بين النظرية و التطبيق، ص٢٨ ــــــــ٣٠.

[٣٨٩] . بحار‌الأنوار، ج١‌، ص٤٢.

[٣٩٠] . علامه مجلسي مي‌گويد: «قال نصير الملة و الدين الطوسي في كتاب آداب المتعلمين: و لابد من أن يتعلم شيئا من الطب و يتبرك بالآثار الواردة في الطب الذي جمعه الشيخ الإمام أبو‌العباس المستغفري في كتابه المسمى بطب‌النبي(٩)»؛ بحار‌الأنوار، ج١، ص٤٢.

[٣٩١] . بحار‌الأنوار، ج٥٩، ص٢٨٩ــــــــ٢٩٠.