حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١١٨ - بررسي تحليليِ اعتبار و جايگاه كتاب «طبالنبي(ص)»

تألیف کتاب بوده است، یا در مقطعی از عمر خود به کار علمی پرداخته‌اند؛ اما اگر شخصی کار علمی را فعالیت اصلی خود قرار دهد و يا تمام عمر خود را در تحصيل و تدريس علم صرف کند، طبيعي است كه به درجات علمیِ بالاتري دست خواهد یافت و سخنان و نوشته‌های علمی او عمق بیشتری خواهد داشت. از نشانه‌های تمرکز بر کار علمیِ محدث، کثیر‌الروایه بودن اوست، و بر اساس شواهد گوناگون، ابوالعباس مستغفري كثير‌الروايه بوده است.[٣٥٣]

يكي ديگر از قرائن، داشتن آثار متعدد علمي است. طبيعي است، شخصي كه به چند كار اشتغال داشته باشد نمي‌تواند داراي آثار علمي متعدد و فراوانی باشد. ذهبي پس از اين‌كه نام نُه كتاب او را ذكر مي‌كند، مي‌گويد: «و غير ذلك».[٣٥٤] اين مطب دالّ بر كثرت آثار است. در جاي ديگري او را «صاحب‌التصانيف» معرفي مي‌كند.[٣٥٥] هم‌چنين متخصص بودن در چند رشته علمي، از قرائن تمركز شخص بر كار علمي است كه مستغفري از اين امتياز نيز بهره‌مند بوده است، زيرا او هم محدث بوده، هم مورخ، هم فقيه و هم خطيب.[٣٥٦]

ب) تخصص مؤلف

در مباحث مشكل و پيچيده علمي، سیره عقلا رجوع به قول متخصص در آن فن است. این موضوع، اهمیت تخصص مؤلف، در اعتبار کلام و کتاب او را می‌رساند. القابي كه علما براي ابوالعباس مستغفري به كار برده‌اند، حكايت از تخصص ايشان در حديث دارد. ذهبي درباره او مي‌گويد: «الحافظ العلامة المحدث»[٣٥٧] و در جاي ديگر مي‌گويد: «‌الامام الحافظ المجود المصنف».[٣٥٨] زركلي نيز درباره او تعبير «من رجال الحديث» به كار برده است.[٣٥٩] همه اين قرائن، نشان از اعتبار و اهميت كلام او نزد علماست.


[٣٥٣] . ر.ك: أعيان الشيعة، ج٤‌، ص١٨٣.

[٣٥٤] . سير اعلام النبلاء، ج١٧، ص٥٦٤.

[٣٥٥] . تذكرة‌الحفاظ‌، ج٣‌، ص١١٠٢ــــــــ١١٠٣.

[٣٥٦] . ر.ك: الأعلام‌، ج٢‌، ص١٢٨.

[٣٥٧] . تذكرة‌الحفاظ، ج٣، ص١١٠٢ــــــــ١١٠٣.

[٣٥٨]. سير أعلام النبلاء، ج١٧، ص٥٦٤ ــــــــ ٥٦٥.

[٣٥٩] . الأعلام‌، ج٢، ص١٢٨.