حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٩٠ - بازشناسی شخصیت اسماعیل بن ابی زیاد سکونی

آن‌ها را حفظ کنند و سکونی، قاضیِ شهر موصل[٢٣٠] بوده است و به این حفظِ جان ـ بر فرض شیعه بودن ـ بیشتر نیاز داشته است؛ دوم این‌که باید به این نکته توجه داشت که اگر تمامی روایات یک راوی مضامین تقیه‌ای داشت، می‌توان به سنی بودن او حکم کرد، اما اگر در روایاتی احکام یا مبانی خاص شیعه را منتقل کرده بود، نشان از آن است که امام در این موارد از او تقیه نکرده، راوی را از شیعیان می‌داند، و در مورد سکونی این نکته صادق است (چنانچه خواهد آمد).

٢. محتوای روایات سکونی

حاجی نوری با تحلیل محتوایی روایات سکونی بر این باور است که روایات منقول از طریق سکونی بر تشیع او دلالت دارد؛ با این بیان که نقل آموزه‌های اختصاصی شیعه از طریق راوی اهل‌سنت معنا ندارد، بلکه بعضی از این مضامین با عقاید و احکام اهل‌سنت تضاد دارد. برای نمونه در کتاب کافی آمده است:

ـ السکونی عن أبی‌عبد‌الله قال سئل کیف أصنع إذا خرجت مع الجنازة أمشی أمامها أو خلفها أو عن یمینها أو عن شمالها؟ فقال إن کان مخالفاً فلا تمش أمامه فإن ملائکة العذاب یستقبلونه بألوان العذاب؛[٢٣١] از امام صادق درباره تشییع جنازه سؤال شد که در کدام طرف جنازه باید حرکت کرد؟ امام فرمودند: اگر از مخالفان است در جلوی تابوت حرکت نکنید که ملائکه عذاب به استقبال او می‌آیند.

ـ السكوني عن أبي‌عبد‌الله قال ليس لليهودي والنصراني شفعة؛[٢٣٢] برای فرد یهودی و نصرانی حق شفعه وجود ندارد.

ـ السَّكُونِيِّ عَنْ أَبِي‌عَبْدِ‌اللَّه قَالَ‌ مَنْ تَعَدَّى‌ فِي‌ الْوُضُوءِ كَانَ‌ كَنَاقِصِه؛‌[٢٣٣] کسی که در وضو تعدی کندـ سه‌بار، سه‌بار بشوید ـ وضوی او مانند وضوی ناقص است.

حاجی نوری(ره) بعد از ذکر این احادیث می‌نویسد:


[٢٣٠]. تقریب تهذیب‌الاحکام، ج١، ص٩٤، ش٤٤٧.

[٢٣١]. كافي، ج٣، ص١٧٠، ح٧.

[٢٣٢]. همان، ج٥، ص٢٨١، ح٦.

[٢٣٣]. علل‌الشرائع، ج١، ص٢٧٩، ح٢.