توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٤ - تقسيم استعاره باعتبار قدر جامع

استعاره آنستكه اينكلام، كلام اموات است بانضمام فرموده حقتعالى:

هذا ما وعد الرّحمن و صدق المرسلون‌ .

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: فى حسن الطلعة: يعنى فى حسن الوجه.

صاحب حاشيه دسوقى ميگويد:

سرّ ناميدن وجه به طلعت اينستكه هنگام مواجهت و شهود صورت طالع و درخشان است.

قوله: نباهة الشّأن: كلمه [نباهة] بمعناى ارتفاع است و مراد ارتفاع و شهرت شأن نزد نفوس ميباشد.

قوله: من بعثنا من مرقدنا : آيه (٥٢) از سوره يس.

قوله: او على انّه بمعنى المكان: ضمير در [انّه‌] به مرقد راجع است.

قوله: الّا انّه اعتبر التّشبيه: ضمير در [انّه‌] بمعناى [شأن‌] بوده و كلمه [اعتبر] بصيغه مجهول ميباشد.

قوله: فى المعنى القائم بالذات: مقصود معناى مصدرى ميباشد.

قوله: و الجامع عدم ظهور الفعل: مقصود از [جامع‌] جامع بين موت و نوم بوده و مراد از [عدم ظهور الفعل‌] عدم ظهور الفعل مع كلّ من الموت و النوم ميباشد.

قوله: و قيل عدم ظهور الافعال فى المستعار له اعنى الموت اقوى: وجه اقوى بودن اينستكه: