توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٠٠ - رد فرق مزبور

است كه سكّاكى تجويز نموده لازم اخصّ از ملزوم باشد همچون ضاحك بالفعل براى انسان بنابراين كنايه آنستكه:

از متلازمين در وجود آنچه تابع در رديف است ذكر شده و از آن متبوع و مردوف اراده شود ولى مجاز عكس اين معنا ميباشد

شارح گويد:

در اين گفتار نيز تأمل و اشكال است.

مخفى نماند كه مقصود از [لزوم‌] در اينجا امتناع انفكاك لازم از ملزوم نيست بلكه معناى ديگرى مراد مى‌باشد.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: و فرق بين الكناية و المجاز: كلمه [فرق‌] بصيغه مجهول مى‌باشد.

قوله: و فيه اى فى المجاز الخ: چه مجاز مرسل و چه استعاره.

قوله: او بانضمام قرينة اليه: مانند قرينه عرف چنان‌چه بگوئيم:

رأيت انسان يلازم المنار (انسانى را ديدم كه با مناره ملازم بود)

در اينمثال انسان كنايه است از مؤذن و قرينه آن عرف ميباشد.

قوله: يجوز ان يكون اعم‌ يعنى اعم از ملزوم مانند حيوان كه لازم اعم است براى انسان يعنى هم لازم انسان بوده و هم غير او هم چون بقر و حمار.

قوله: و السّكاكى ايضا معترف الخ: بنابراين اشكال و ردّ