توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٥٤ - جواب شارح از اعتراض مصنف بسكاكى

ممكنست از اعتراض مصنّف به سكّاكى اينطور جواب دهيم:

قبلا گفته شد كه در تعريف حقيقت قيد [حيثيّت‌] معتبر است يعنى ميگوئيم:

حقيقت عبارتست از كلمه‌اى كه در موضوع‌له من حيث هى موضوع له استعمال شود.

حال با توجّه باين نكته ميگوئيم:

قبول نداريم استعمال لفظ [منيّه‌] در موت در مثال [اظفار المنيّه‌] استعمال در موضوع‌له تحقيقى من حيث انه موضوع‌له تحقيقى باشد چنانچه در مثل: دنت منيّة فلان (نزديك شد مرگ فلانى) استعمال آن در موضوع‌له حقيقى من حيث انّه موضوع‌له حقيقى است، بلكه بايد بگوئيم:

اين استعمال از اين حيث است كه مرگ را از افراد سبع قرار داده و بدين ترتيب لفظ منيّه در موضوع‌له تأويلى استعمال شده‌

سپس شارح گويد:

اين جواب اگرچه استعمال [منيّه‌] در تركيب مذكور را از حقيقت بودن خارج مى‌كند ولى در عين حال هيچيك از اين دو مطلب نيز معلوم و روشن نيست كه استعمال ياد شده مجاز است يا از لفظ مزبور طرف ديگر اراده گرديده.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: و فيه نظر: يعنى در جوابيكه بعضى از ادباء داده و اشكال مصنّف بر سكّاكى را ردّ نموده تأمل و اشكال داريم و حاصل اشكال‌