توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢ - نكته چهارم تحقيق در قيود تعريف حقيقت

اللّه البقل (خداوند گياه را روياند) در اينمثال اسناد [انبت‌] به [اللّه‌] مطابق با واقع است لذا آنرا حقيقت عقلى گويند.

مجاز عقلى مانند: انبت الربيع البقل (بهار گياه را روياند).

در اينمثال اسناد [انبت‌] به [الرّبيع‌] برخلاف واقع است از اينرو آنرا مجاز عقلى خوانند.

قوله: لئلا يتوهّم انّه مقابل للشرعى و العرفى: ضمير در [انّه‌] به لغوى راجع است.

قوله: الحقيقة فى الاصل: يعنى فى اللّغة.

قوله: من حقّ الشئ: حقّ، يحق از دو باب آمده:

١- ضرب، يضرب.

٢- نصر، ينصر.

قوله: نقل الى الكلمة الثابتة: يعنى از معناى وصفى به معناى اسمى نقل داده شده است.

قوله: به يقع التخاطب: ضمير در [به‌] به اصطلاح راجع است.

قوله: ممّا لا معنى له: يعنى معناى صحيحى براى آن نمى‌باشد نه از حيث لفظ و نه از جهت معنى:

امّا از جهت لفظ:

بخاطر آنكه [فيما] قطعا به [مستعمله‌] متعلق است حال اگر [فى اصطلاح‌] نيز به آن متعلّق گرفته شود لازم مى‌آيد دو حرف جرّى كه لفظا و معنا با هم متّحد هستند متعلقشان يك شئ بوده و عامل واحدى در آنها عمل كرده باشد.