الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٩ - حرف الف

« فى » را دارند.

قوله: فانّها المحتاجة الى ذلك: ضمير در « فانّها » به حروف و ما تضمّن معناها راجع است و مشاراليه « ذلك » تفسير مى‌باشد.

قوله: و قد رتبتها على حروف المعجم: ضمير منصوبى در « رتبتها » به حروف و ما تضمن معناها راجع است. و مراد از حروف معجم حروف بيست و هشتگانه مى‌باشد.

قوله: ليسهل تناولها: يعنى تناول اين مفردات.

قوله: اسماء غير تلك: مشاراليه « تلك » حروف و ما تضمّن معناهاى مى‌باشد.

قوله: لمسيس الحاجة الى ترحها: كلمه « مسيس » يعنى كشاندن.

قوله: الى شرحها: ضمير مجرورى به اسماء و افعال راجع است.

قوله: الالف المفرده: يعنى الفى كه همراهش حرف ديگرى نباشد.

قوله: أفاطم مهلا الخ:

تجزيه و تركيب‌

أ: حرف نداء

فاطم: مناداى مرخم و در اصل « فاطمه » بوده و تاء آنرا از باب ترخيم حذف نموديم.

مهلا: مفعول مطلق براى عامل محذوف مى‌باشد و تقدير امهل مهلا است.

بعض: مضاف، مفعول براى « امهل » محذوف.

هذا: اسم اشاره، مضاف‌اليه.

التدّلل: مشاراليه « هذا » .

قوله: و نقل ابن خبّاز: مقصود احمد بن الحسين است و آن از ادباء موصل بشمار مى‌آيد.

قوله: عن شيخه: يعنى از استادش.

قوله: انّه للمتوسط: ضمير در « انّه » به الف راجع بوده و مقصود از « متوسط » نداء متوسط مى‌باشد.