الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٧ - رأى برخى از ادباء و مردود بودنش

كه بمعناى الّا است درمى‌آيد مانند قرائت برخى از قرّاء سبعه:

ان كلّ نفس لمّا عليها حافظ ( نيست هيچ نفسى مگر آنكه بر آن حافظ و نگهبانى مى‌باشد).

به تشديد « ميم » در « لمّا » و تقدير آن چنين است:

ما كلّ نفس الّا عليها حافظ.

مصنّف مى‌گويد:

اينمقاله مردود است بواسطه فرموده حقتعالى:

ان عندكم من سلطان بهذا ( نيست نزد شما برهان و دليلى بر آن).

در اين آيه شريفه بعد از « ان » نافيه نه « الّا » واقع شده و نه « لمّا » بمعناى « الّا » و همچنين فرموده ديگر باريتعالى:

قل ان ادرى أقريب ما توعدون‌ ( بگو نميدانم آيا آنچه را كه وعده داديد نزديك است).

در اين آيه نيز بعد از « ان » نافيه نه الّا آمده و نه لمّا.

و نيز آيه ديگر:

و ان ادرى لعلّه فتنة لكم‌ ( نميدانم شايد آن آزمايش و امتحانى براى شما باشد).

در اين آيه نيز بعد از « ان » نافيه نه الّا واقع شده و نه لمّا.

شرح‌

قوله: ان الكافرون الّا فى غرور : آيه (٢٠) از سوره ملك.

تجزيه و تركيب‌

ان: نافيه، غير عامله، مبنى.

الكافرون: مبتدأ، و خبرش « فى شيى» است كه محذوف مى‌باشد.

الّا: حرف استثناء.