الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٣ - احكام مختصه الف

ترجمه:

احكام مختصّه الف‌

مصنّف گويد:

الف اصل ادوات استفهام بوده فلذا احكام خاصّه‌اى دارد كه ذيلا بيان ميشوند:

١- جائز است آنرا حذف كنيم اعم از آنكه بر « ام » مقدّم بوده همچون قول عمر بن ابى ربيعه:

يعنى: براى من از آن زن (عايشه) ظاهر شد بند دستى در وقتيكه سنگهاى جمره را پرتاب مى‌كرد و نيز ظاهر شد كف دستى كه حنا بسته و مزيّن بود به انگشتانى.

پس بخدا قسم نميدانم اگرچه درصدد دانستن بودم كه آيا هفت سنگ از سنگهاى جمره را پرتاب نمود يا هشت‌تا.

شاهد در حذف همزه است از ابتداء « بسبع رمين» و در اصل « أبسبع رمين الخ» بوده يا بر « ام » مقدّم نباشد همچون قول كميت:

يعنى: شاد و مسرور شدم درحاليكه شوق و سرورى نسبت به زنان سفيد نداشته چنانچه علاقه و شوقى به بازى ندارم، آيا درحاليكه شخص مردى پير و كهن‌سال است بازى مى‌كند!؟

شاهد در حذف همزه استفهام است قبل از « ذو الشيب» بدون اينكه بر كلمه « ام » مقدّم باشد و تقدير كلام « أو ذو الشيب يلعب» مى‌باشد.