الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٩١ - وجوه افتراق بين دو نوع ام متصله

واو: حاليه.

ان: وصليّه.

كنت: كان با اسمش.

داريا: خبر براى « كان » و جمله حاليّه مى‌باشد.

شعيث: مبتدأ.

ابن سهم: مضاف و مضاف‌اليه، خبر براى « شعيث » و جمله اسميه مفعول است براى « ادرى » .

ام: عاطفه.

شعيث: مبتدأ.

ابن منقر: خبر و جمله اسميه معطوف است بر جمله اسميه قبل.

قوله: و مثله بيت زهير السابق: ضمير در « مثله » به قول اسود بن يغفر راجع بوده و مقصود از بيت سابق زهير:

و ما ادرى و سوف اخال ادرى الخ مى‌باشد.

قوله: ابن الشجرى: وى هبة اللّه بن على است كه از ائمه علم لغت و ادب بشمار ميرود از او كتاب امالى و حماسه و غير ايندو بجاى مانده است.

قوله: حتّى جعله من النوع الاوّل: ضمير مفعولى در « جعله » به بيت اسود بن يغفر راجع است و مراد از « نوع اوّل» قسم اوّل از « ام » متصله مى‌باشد.

قوله: لمنافاته لفعل الدّراية: زيرا درايت فهم و علم را مى‌گويند و استفهام طلب فهم و علم است از شخص جاهل و بديهى است كه ايندو با هم تنافى دارند.

قوله: أانتم تخلقونه ام نحن الخالقون‌ : آيه (٥٩) از سوره واقعه.

تجزيه و تركيب‌

أ: بمعناى استفهام.