الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٥٧ - تضعيف جواب اول از اعتراض دوم

جواب از اعتراض دوّم‌

از اعتراض دوّم اينطور جواب داده شده كه « لام » زائده بوده و براى ابتدأ نيست و اينكه ادباء مى‌گويند لام بر سر خبر مبتدأ داخل نميشود و منظورشان لام ابتدأ بوده نه زائده. يا مى‌گوئيم:

« لام » بر سر مبتدأ محذوف درآمده و تقدير عبارت: لهما ساحران مى‌باشد.

و يا مى‌گوئيم:

« لام » را بعد از آوردن « انّ » در كلام بر سر خبر درآورديم بخاطر آنكه از نظر لفظ شباهت به « انّ » مؤكّده دارد چنانچه معلوط قريعى نيز گفته است:

يعنى: جوانمرد سخى را به عمل خير و احسان اميدوار ساز تا ما دامى كه مى‌بينى باعمال خير مبادرت مى‌ورزد و پيوسته زياد مى‌كند خير و خوبى را نسبت بتو بواسطه زياد شدن عمر او و هرچه زياد مى‌شود عمرش احسان و بخشش نيز بتو زياد مى‌گردد.

شاهد در زائد بودن « ان » است بعد از « ماء مصدريّه» بخاطر شباهت اين « ما » به « ماء نافيه».

تضعيف جواب اوّل از اعتراض دوّم‌

اعتراض دوّم بر كلام مبرّد اين بود كه « لام » بر سر خبر مبتدأ درنمى‌آيد.

از اين اعتراض سه جواب داده شده:

١- لام داخل بر سر خبر مبتدأ در اينجا زائده است نه ابتدائيه تا دخولش بر خبر مبتدأ جايز نباشد.

٢- لازم بر سر مبتدائى داخل شده كه حذف گرديده.

٣- لازم بعد از « انّ » زائده واقع شده بخاطر آنكه « انّ » بمعناى « نعم » شبيه است به انّ موكّده.