الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٤٤ - لئلا

كراهيّة ان تضلّوا و در بيت:

مخافة ان تشتمونا مى‌باشد چنانچه بصريّون رأيشان همين است.

و بعضى گفته‌اند:

در آيه شريفه و بيت قبل از « ان » لام و بعدش « لا » مقدّر است.

ولى در اين قول تعسّف و بى‌راهه روى است.

شرح‌

قوله: قاله بعضهم: ضمير در « قاله » به المعنى الثانى راجع است.

قوله: ان يؤتى احد مثل الخ‌ : آيه (٧٣) از سوره آل عمران.

تجزيه و تركيب‌

ان: بگفته برخى از ادباء حرف نفى مى‌باشد.

يوتى: فعل مضارع، صيغه مفرد، مذكر، غائب، ثلاثى مزيد، از باب افعال، مجهول.

احد: نائب فاعل براى « يؤتى » .

مثل: صفت است براى مفعول مطلق محذوف و تقدير كلام: ان يؤتى احد ايتاءا مثل ما اوتيتم، مى‌باشد، مضاف.

ما: موصوله، مضاف‌اليه.

اوتيتم: ماضى، صيغه جمع، مذكر، حاضر، ثلاثى مزيد، از باب افعال، مجهول، صله براى « ما » .

قوله: و جملة القول اعتراض: يعنى جمله « قال » با مقول آن معترضه مى‌باشند.

قوله: بل عجبوا ان جائهم الخ‌ : آيه (٢) از سوره ق.

تجزيه و تركيب‌

بل: حرف عطف، غير عامل، مبنى.