الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٣٤ - مقاله مصنف و نقل كلام زمخشرى

« اكدت الخ» صفت است براى « صله » و مقصود از « صله » كلمه زائد مى‌باشد.

قوله: لا فاصل بينهما: ضمير در « بينهما » به وقتين راجع است.

قوله: كانّهما وجدا فى جزء واحد من الزّمان: ضمير تثنيه در « كأنّهما » به وقتين راجع است.

قوله: كأنّه قيل: ضمير در « كأنّه » بمعناى « شأن » مى‌باشد.

قوله: لمّا احسّ بمجيئهم: ضمير فاعلى در « احسّ » به لوط راجع بوده و ضمير جمع در « مجيئهم » به رسل برمى‌گردد.

قوله: و ليس فى كلامه تعرّض للفرق: ضمير در « كلامه » به زمخشرى راجع است.

قوله: كما نقل عنه: ضمير فاعلى در « نقل » به ابو حيّان و در « عنه » به زمخشرى راجعست.

قوله: و لا كلامه مخالف لكلام النحويّين: ضمير در « كلامه » به زمخشرى راجع است.

قوله: لاطباقهم على انّ الزّايد: ضمير در « اطباقهم » به نحويّين راجع است.

قوله: ما جيى‌ء به لتوكيده: ضمير در « به » به زائد (حرف زائد) راجع است.

قوله: و لمّا تفيد وقوع الفعل الخ: كلمه « لمّا » مبتدأ و « تفيد » خبر آنست.

قوله: فالحرف الزّائد يؤكّد ذلك: مشاراليه « ذلك » وقوع الفعل الثانى عقل الاوّل مى‌باشد.

قوله: و ليس فيهما لمّا: ضمير در « فيها » به سوره هود راجع است.

قوله: اذ الجواب فيهما: ضمير در « فيهما » به سورة العنكبوت راجع است.

قوله: انا مهلكو اهل هذه القرية : آيه (٣١) از سوره عنكبوت.

تجزيه و تركيب‌

انّ: از حروف مشبهة بالفعل.

نا: اسم براى « انّ » .