الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢١٨ - مسئله ادبى در«آن مفسره»

ناهيه باشد و بنابر هردو تقدير « ان » مفسّره است.

و مى‌توان آنرا نصب داد بنابراينكه « لا » نافيه و « ان » مصدريّه باشد.

حال اگر لفظ « لا » در كلام مفقود بود جزم مضارع ممتنع بوده تنها رفع و نصب آن جايز است.

شرح‌

قوله: مضارع معه « لا » : كلمه « مضارع » فاعل است براى « ولى » و ضمير در « معه » به مضارع راجع مى‌باشد.

قوله: على تقديرها ناهيه: ضمير در « تقديرها » به « لا » راجعست.

قوله: و عليهما فان مفسّرة: ضمير در « عليهما » به رفع و جزم راجع است.

قوله: و نصبه على تقدير لا نافيه: يعنى و جاز نصب المضارع.

متن: ٤- و الوجه الرابع: أن تكون زائدة، و لها أربعة مواضع:

أحدها:- و هو الأكثر- أن تقع بعد لمّا التوقيتية نحو (و لما أن جاءت رسلنا لوطا سي‌ء بهم) .

و الثاني: أن تقع بين لو و فعل القسم، مذكورا كقوله:

أو متروكا كقوله:

هذا قول سيبويه و غيره، و في مقرّب ابن عصفور أنها في ذلك حرف‌