هزار و يك نكته - مجید غلامرضا و همکاران - الصفحة ٢٧١
آيا به جايزههايى كه توسط بانكها و صندوقهاى قرض الحسنه به افراد پرداخت مىشود، خمس تعلق مىگيرد يا خير؟
ج: خمس در جايزهها و هديهها واجب نيست. «١» آيا جايز است كه انسان مالى را قبل از گذشت يك سال بر آن، به همسرش هديه دهد، با آنكه مىداند وى آن مال را براى خريد خانه در آينده و يا مخارج ضرورى، ذخيره خواهد كرد؟
ج: اين كار جايز است و مالى كه به همسرتان بخشيدهايد، اگر به مقدارى باشد كه عرفا مناسب شأن شما و افراد مانند شماست و بخشش صورى و به قصد فرار از خمس هم نباشد، خمس ندارد. «٢» زن و شوهرى براى اينكه خمس به اموال آنها تعلق نگيرد، قبل از رسيدن سال خمسىشان، اقدام به هديه كردن سود سالانه خود به يكديگر مىكنند، اميدواريم حكم خمس آنها را بيان فرمائيد.
ج: با اين گونه بخشش كه صورى و براى فرار از خمس است، خمس واجب از آنان ساقط نمىشود. «٣» اداره بيمه مبلغى را بابت هزينه درمان به من بدهكار است و مقرر شده كه در همين روزها به من پرداخت شود. آيا به اين مبلغ خمس تعلق مىگيرد؟
ج: خمس ندارد. «٤» دولت در ايام عيد به كارمندان خود اجناسى را به عنوان عيدى داده كه مقدارى از آن تا سر سال باقى مانده است. با توجه به اينكه عيدى كارمندان خمس ندارد، ولى چون ما در برابر اين اجناس مقدارى پول پرداخت كردهايم، لذا آنچه به ما داده مىشود هديه به معناى دقيق آن نيست، بلكه با قيمت كمترى در برابر عوض داده شده است، آيا خمس آن مقدار از كالا كه در برابر آن پول پرداخت شده، بايد داده شود؟ يا اينكه بايد قيمت واقعى آن در بازار آزاد محاسبه وخمس آن پرداخت شود؟ و يا چون عيدى است، هيچگونه خمسى ندارد؟