همچنين كسانى كه شر را نسبى و يا در نظام كل و مجموعى عالم تعريف مى‌كنند، مدعى اند هر شر مفروضى اگر چه در ظاهر منفى نمايان مى‌شود، اما در واقع ناظر به خيراتى هستند كه لازمه رسيدن به اين خيرات، وجود شرور مطابق با آنان است.
اما آيا مى‌توان شرور را رهگذرى براى وصول به خيرات معرفى نمود؟
با مرورى اجمالى بر آيات قرآن و روايات معصومان عليهم السلام، روشن مى‌شود كه همه شرور و بلايا، دربردارنده حكمتى (ناظر به خيرات) از طرف خداوند متعال مى‌باشند. در ذيل به برخى از حكمتهاى شرور و بلاها (از ديدگاه كتاب و سنت) اشاره مى‌گردد:
١. بلاها و مصايب؛ عامل توجه، بيدارى دل و توفيق به توبه:
چون انسان بر اثر غفلت و فراموشى ياد خداوند، مرتكب معصيت و گناه مى‌شود، براى خروج از غفلت، همواره به مذكِّرى نياز است تا در پى توجه به خداوند، انسان از معاصى فاصله بگيرد.
در آياتى از قرآن كريم، يكى از عوامل مذكِّر، مصايب و شدت‌ها معرفى شده است:
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا إِلَى‌ أُمَمٍ مِن قَبْلِكَ فَأَخَذْنَاهُم بِالْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُونَ. (انعام: ٤٢)
ما به سوى امم سابق، پيغمبرانى فرستاديم، اما آنان اطاعت نكردند؛ از اين رو، آنان را به بلا و مصيبت مبتلا كرديم؛ شايد كه آنها به درگاه خدا زارى كنند و توبه نمايند.
وَإِذَا مَسَّ الْإِنسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهُ مُنِيباً إِلَيْهِ (زمر: ٨)
در اين آيه شريفه، خداوند به طور مطلق مى‌فرمايد: هر گاه به انسان فقر، مصيبت و سختى برسد، در آن حال، به دعا و توبه مى‌پردازد، اما همين كه ثروت به او عطا كند، خدايى را كه از پيش مى‌خواند، به كلى فراموش مى‌كند.
در آيه ديگرى درباره كافران مى‌فرمايد:
وَلَنُذِيقَنَّهُم مِنَ الْعَذَابِ الْأَدْنَى‌ دُونَ الْعَذَابِ الْأَكْبَرِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ. (سجده: ٢١)
ما كافران را عذاب نزديك‌تر بچشانيم، غير از آن عذاب بزرگ‌تر و شديدتر قيامت؛ شايد كه به سوى خدا باز گردند.
مراد از «عذاب ادنى» در آيه شريفه، همين مصايب و دردهاست، نه عذاب مرگ و نه عذاب اخروى؛ زيرا خداوند حكمت اين عذاب را برگشت كافر به رحمت الهى معرفى مى‌كند كه با مرگ حاصل نمى‌شود.