هزار و يك نكته - مجید غلامرضا و همکاران - الصفحة ١٨٤
مهلت توبه روايتى ديگر در كافى است كه فضيلبنعثمان مرادى گويد از ابوعبداللَّه، امامصادق (ع) شنيده است:
رسول خدا (ص) فرمود: چهار خصلت است كه در هر كه باشد در وقت ورود به بارگاه خداوند، پس از آن ديگر او را هلاكتى نيست جز آن كه شايسته هلاكت باشد و آن عبارت است از اين كه بنده همّت به كارى نيك بندد كه آن را به انجام رساند؛ اگر آن را به انجام نرساند، خداى برايش (به سبب نيت نيكش) حسنهاى بنويسد، و چنانچه آن را انجام دهد، خداى برايش ده حسنه بنويسد، و چنانچه همّت به كارى زشت بندد كه آن را به انجام رساند؛ پس چنانچه آن را به انجام نرساند، چيزى بر او نوشته نشود، و اگر آن را انجام دهد، هفت ساعت بدو مهلت داده شود، فرشته كاتب حسنات كاتب سيئات را كه بر جانب چپ است گويد:
شتاب مكن كه شايد عمل زشتش را به عملى نيك دنبال كند كه آن را پاك سازد؛ چه خداى عزّوجلّ فرمايد: ان الحسنات يذهبن السيئات، و يا بخشش طلبد؛ پس اگر گويد استغفر اللّه الذى لا اله الا هو، عالم الغيب والشهاده ذوالجلال والاكرام و اتوب اليه چيزى بر او نوشته نشود. چنانكه هفت ساعت بگذرد و نه حسنهاى انجام دهد و نه آمرزش طلبد، كاتب حسنات، كاتب سيئات را گويد: بنويس گناه را بر اين نگون بخت محروم. «١» اخلاق نفسانى امام امير المومنين على (ع) به يكى از دانشمندان يهود گفت: هر كس طباع او معتدل باشد مزاج او صافى گردد، و هر كس مزاجش صافى باشد اثر نفس در وى قوى گردد. و هر كس اثر نفس در او قوى گردد به سوى آن چه كه ارتقايش دهد بالا رود، و هر كه به سوى آن چه ارتقايش دهد بالا رود به اخلاقى نفسانى متخلق گردد و هر كس به اخلاق نفسانى متخلق گردد موجودى انسانى شود نه حيوانى، و به باب ملكى درآيد و چيزى او را از اين حالت برنگرداند.
پس يهودى گفت: اللَّه اكبر! اى پسر ابوطالب، همه فلسفه را گفتهاى- چيزى از فلسفه را فرو گذار نكردهاى! «٢»