مردم هيچ ماموريتى ندارند جز اين كه دستورهاى دين را مخلصانه براى خدا انجام دهند؛ يعنى فهمشان و عملشان براى خدا باشد و محصول اخلاص نيز لقاى بهشت است.
برترى مكارم اخلاق بر محاسن اخلاق‌ بعثت رسول اكرم (ص) براى تكميل اخلاق بوده است. فرق محاسن اخلاق با مكارم اخلاق چيست؟ محاسن اخلاق را به «خوى خوب و پسنديده» و مكارم اخلاق را به «بزرگوارى و كرامت نفس» معنا نموده‌اند؛ و فرق است بين بزرگى و بزرگوارى.
«شايد در تعريف محاسن اخلاق بتوان گفت: آن قسم خلق و خويى كه در شرع مقدس، ممدوح شناخته شده و با غرايز حيوانى و تمايلات نفسانى هماهنگ است، يا لااقل با آنها تضادى ندارد، حسن خلق است و در تعريف مكارم الاخلاق گفته شود: آن قسم خلقيات عالى و رفيعى كه اگر كسى بخواهد انجام دهد بايد با هواى نفس خود و كشتن غرايز خويش بجنگد و در جهت مخالف آنها قدم بردارد.
پاسخ امام براى بهترين و موثرترين راه مبارزه با نفس اماره‌ بايد وارد مجاهده با قصد خالص شد. البته آن وقت نفس اصلاح مى‌شود. تمام صفات نفسانيه قابل اصلاح است، ليكن در اول امر، كمى زحمت دارد. آن هم بعد از ورود در اصلاح، سهل و آسان مى‌شود. عمده به فكر تصفيه و اصلاح افتادن است و از خواب بيدار شدن است منزل اول انسانيت «يقظه» است. و آن بيدار شدن از خواب غفلت و هشيار شدن از سُكر طبيعت است، و فهميدن اين كه انسان مسافر است. و هر مسافر زاد و راحله مى‌خواهد. زاد و راحله انسان، خصال خود انسان ا هزار و يك نكته ٢٣٦ دعاى موسى(ع)
ص : ٢٣٦ ست. مركوب اين سفر پرخوف و خطر، و اين راه تاريك و باريك و صراط احدّ از سيف، و ادَقّ از شعر، همت مردانه است. نور اين طريق مظلم، ايمان و خصال حميده است. اگر سستى كند و فتور نمايد، از اين صراط نتواند گذشت، به رو در آتش افتد و با خاك مذلت يكسان شده، به پرتگاه هلاكت افتد. و كسى كه از اين صراط نتواند گذشت، از صراط آخرت نيز نتواند گذشت.