هزار و يك نكته - مجید غلامرضا و همکاران - الصفحة ٩٥
انسان وقتى حضرت علامه طباطبائى را زيارت مىكرد، به ياد اين حديث شريف مىافتاد كه جناب كلينى در كتاب «فضل العلم» كافى به اسنادش از حضرت امام صادق (ع) نقل مىكند و فرموده است:
مَنْ تَعَلّم العِلمَ و عَمِل به و عَلَّم لِلّه، دُعِى فى ملكوتِ السماوات عظيما فقيل: تَعلَّمَ لِله وَ عَمِلَ لله و عَلَّم لِلّه.
آن كسى كه دانش تحصيل كند و بدان عمل كند و ديگران را براى خدا تعليم بنمايد، در ملكوت سماوات و عالم اله- كه خودش عالم عظيم است- او را به عظيم صدا مىكنند: اى بزرگ، اى آقا، اى كسى كه براى خدا تحصيل علم كردهاى، براى خدا بدان عمل كردهاى، براى خدا به ديگران تعليم دادهاى، تو آقا و بزرگ و عظيمى.
بنده هفده سال در محضر شريف او با ايشان انس داشتم و از ايشان كار لغوى نديدم.
حرف لغوى نشنيدم. بسيار مواظب كلام خود بود.
به حقيقت، دل اين مرد بزرگوار معدن تقوا بود؛ زيرا بسيار مواظب خود بود. همواره اهتمامش بر اين بود و مىگفت در شب و روز زمانى را براى حسابرسى خود قرار بدهيد و ببينيد كه اين ٢٤ ساعت چگونه بر شما گذشته. اهل محاسبه باشيد. همان طور كه يك بازرگان و يك كاسب دخل و خرج خود و صادرات و وارداتش را حساب مىكند، شما ببينيد در اين شب و روز كه بر شما گذشت، چه چيزى اندوختهايد. چه گفتهايد. يكيك رفتار و گفتارتان را حسابرسى كنيد. از نادرستىها استغفار كنيد و سعى كنيد تكرار نشود، و براى آنچه شايسته و صالح و به فرمان حاكم عقل بود، خدا را شاكر باشيد، تا بتدريج براى شما تخلق به اخلاق ربوبى ملكه بشود.
«وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ».
حضرت علامه همواره مراقب نفس خويش بود و از خدا غافل نمىشد و اين امر در صورت و رفتار و حرفشان پيدا بود كه ايشان در پيشگاه ديگرى قرار گرفته. هر چند به صورت ظاهر، جسمش با ديگران بود، كه در محضر ديگرى نشسته است.
در اين باره، مصباح الشريعه مىفرمايد كه: «العارف شخصه مع الخلق و قلبه مع الله»؛ عارف بدنش با خلق و دلش با خداست؛ «و لامونس له سوى الله، و هو فى رياض قدسه متردد و من