قريش برگشت. همه جلو دويدند و گفتند چه شد ابا حكم؟ وى با صداى بسيار ضعيف كه حاكى از ترس و اضطراب او بود گفت منظره‌اى چنان هول‌ناك در برابرم مجسم گشت كه در تمام عمرم نديده بودم، از اين جهت از تصميم خود منصرف گشتم! جاى گفت‌وگو نيست كه نيرويى غيبى به فرمان خدا به كمك برخاسته و چنين منظره‌اى را به وجود آورده و وجود پيامبر را طبق وعده قطعى الهى «انّا كَفَينكَ المُستَهزِءين» (حجر: ٩٥) ما تو را از [شر] ريشخندكنندگان كفايت [و حمايت‌] مى‌كنيم، از گزند دشمنان حفظ كرده است.
شناخت ترفندهاى دشمن‌ الف) عمليات روانى آشكار عمليات روانى آشكار معمولًا با استفاده از تبليغات سفيد (تبليغاتى كه هويت منبع آن معلوم است) انجام مى‌شود. اغلب موارد عمليات روانى كه با عناوين رسمى (مانند راديو آمريكا) به اجرا در مى‌آيد، از مصاديق اين نوع عمليات هستند.
ب) عمليات روانى پنهان‌ در اين عمليات، منبع انتشار آن فاش نمى‌شود. اين عمليات به گونه‌اى طراحى و اجرا مى‌شود كه دولت مسئول آن معلوم نباشد و يا اگر هم كشف شد، آن دولت بتواند هر گونه دخالتى را انكار كند.
عمليات روانى پنهان، معمولًا به وسيله تبليغات سياه و خاكسترى به اجرا در مى‌آيد.
تبليغات سياه: تبليغاتى است كه به منبع غير واقعى نسبت داده مى‌شود. اين تبليغات وانمود مى‌كند كه از داخل سرزمين دشمن (يا سرزمين تحت اشغال دشمن) و يا نزديكيهاى آن پخش مى‌شود. هنگامى كه به ظاهر از سرزمين دشمن پخش مى‌شود، هدايت عمليات‌هاى زيرزمينى (كه توسط عناصر برانداز موجود در صفوف دشمن انجام مى‌شود) را امكان‌پذير مى‌سازد. از نظر دشمن، اين تبليغات، اقداماتى غير قانونى و مستوجب عقوبت است. اين نوع عمليات، مستلزم مهارت بسيار، مخزنى بزرگ از اطلاعات، توانايى كار كردن با اسم جعلى است.
تبليغات سياه، به شدت بر اطلاعات متكى است. از اين تبليغات به بهترين وجهى مى‌توان در عمليات استراتژيك استفاده كرد.