هزار و يك نكته - مجید غلامرضا و همکاران - الصفحة ٢٧٢
ج: در فرض مذكور نظر به اينكه قسمتى از اجناس در واقع از سوى دولت مجانى به كارمند داده مىشود و در برابر قسمتى پول دريافت مىكنند، فلذا از كالاى باقيمانده به نسبت مقدارى كه پول در برابر آن پرداخت نمودهايد واجب است كه خمس عين اجناس باقيمانده يا قيمت فعلى آن را بپردازيد. «١» آيا بر كارمندانى كه گاهى مقدارى مال از مخارج سالانه آنها زياد مىآيد، با توجه به اينكه بدهىهاى نقدى و قسطى دارند، خمس واجب است؟
ج: اگر بدهى بر اثر قرض كردن در طول سال براى مخارج همان سال يا خريد بعضى از مايحتاج سال به صورت نسيه باشد، در صورتى كه بخواهد دين خود را ازمنافع همان سال ادا نمايد، مقدار دين از باقيمانده درآمد آن سال استثنا مىشود، و در غير اين صورت، تمام درآمد باقيمانده خمس دارد. «٢» چند سال پيش از بانك وام گرفته و آن را به مدت يك سال به حساب بانكىام واريز كردم، و بدون آنكه موفق به استفاده از آن وام شوم، هر ماه قسط آن را مىپردازم، آيا به اين وام، خمس تعلق مىگيرد؟
ج: خمس آن مقدار از وام مزبور كه اقساط آن را تا سر سال خمسى از منفعت كسب خود پرداخت كردهايد، واجب است. «٣» اينجانب مبالغى به خاطر ساختمان منزل بدهكار هستم و اين بدهكارى تا دوازده سال طول خواهد كشيد، خواهشمندم مرا در رابطه با موضوع خمس راهنمايى فرماييد كه آيا اين بدهى از درآمد سال استثنا مىشود؟
ج: اقساط بدهى ساخت مسكن و مانند آن را هر چند مىتوان از درآمد كسب همان سال پرداخت نمود، ولى در صورت عدم پرداخت، از درآمد آن سال استثنا نمىشود، بلكه به باقيمانده درآمد سر سال خمسى، خمس تعلق مىگيرد. «٤»