هزار و يك نكته - مجید غلامرضا و همکاران - الصفحة ٢٣٧
است كه وعده فرموده است شامل همه مؤمنين مىباشد، و با جمع محلى به الف و لام و فعل مضارع كه دال بر تجدد زمان و حصول تدريجى آن براى ابد است تعبير فرموده است، فتبصّر.
امام صادق (ع) مىفرمايد:
در شگفتم براى كسى كه از چهار چيز بيم دارد، چگونه به چهار چيز پناه نمىبرد؟
در شگفتم براى كسى كه ترس بر او غلبه كرده، چگونه به ذكر حسبنا اللَّه و نعم الوكيل پناه نمىبرد.
و در شگفتم براى كسى كه اندوهگين است، چگونه به ذكر لا اله الا انت سبحانك انى كنت من الظالمين پناه نمىبرد. و در شگفتم براى كسى كه مورد مكر و حيله واقع شده، چگونه به ذكر «افوض امرى الى اللَّه ان اللَّه بصير بالعباد» پناه نمىبرد.
و در شگفتم براى كسى كه طالب دنيا و زيبايىهاى دنياست، چگونه به ذكر «ما شاء الله لا قوة الا باللَّه» پناه نمىبرد. «١» ياد خدا و پرورش روح تاثير ياد خدا در آرامش دلها است، آرامشى كه مىتواند انسان را از لغزشها برهاند و به فضائل اخلاقى بيارايد، مىفرمايد: آنها (هدايت يافتگان) كسانى هستند كه ايمان آوردهاند و دلهايشان به ذكر خدا مطمئن و آرام است». (الذين آمنوا و تطمئن قلوبهم بذكر اللَّه).
سپس همين معنى را به صورت يك قاعده كلى بيان كرده، مىافزايد: «آگاه باشيد، تنها با ياد خدا دلها آرامش مىيابد!» (الا بذكر اللَّه تطمئن القلوب).
اين آرامش فوق العاده به خاطر آن است كه نگرانيها گاه به خاطر آينده تاريك و مبهمى است كه در پيش دارد، مثلا، از احتمال زوال نعمتها يا گرفتارى در چنگال بيمارى و درماندگى و ناتوانى و مانند آن ناشى مىشود، و گاه گذشته تاريك زندگى، فكر او را به خود مشغول مىدارد، و نيز دنيا پرستى و دلباختگى نسبت به دنيا، سوء ظنها و توهمها و ترس و وحشت از مرگ، هر يك از اينها مىتواند عاملى براى نگرانى و سلب آرامش انسان شود. بخل و حسد و حرص و طمع و مانند آنها نيز از عوامل نگرانى انسان است. ياد خدا، همان خداوندى كه جواد و كريم و رحمان و رحيم و خالق و رازق و بخشنده و بنده نواز است- خداوندى كه حل هر مشكلى در برابر قدرتش آسان، و هر امر پيچيدهاى در برابر ارادهاش ساده است. «٢»