هزار و يك نكته - مجید غلامرضا و همکاران - الصفحة ٢١٢
رهبر حاصل شده بود، حتما آن فقيه راجح به عنوان رهبر تعيين مىگشت و اكنون نيز اين رجحان، به گونهاى است كه قابل اغماض نيست. در چنين شرايطى، وظيفه خبرگان، معرفى فقيه رحجان يافته و ممتاز مىباشد.
فقدان شرايط و اوصاف، گاه به صورت دائمى است و گاه به صورت موقت. فقدان دائمى مانند رخداد وفات يا چيزى كه ملحق به وفات باشد تحقق مىيابد؛ مانند فرتوتى قطعى و كهنسالى حتمى كه با نسيان و فقدان قدرت رهبر همراه باشد. فقدان موقت و موسمى، در جايى كه مانند بيمارى درازمدت كه علاج آن در مدت كوتاه مغتفر و مورد تسامح، يقينا ممكن نيست و شرايط و اوصاف رهبرى در زمان آن بيمارى صعب العلاج، قطعا مفقود است. در اين حال نيز وظيفه خبرگان، مراقبت و اعلام نتايج است؛ در صورت فقدان دائم اوصاف و شرايط، درصدد تعيين رهبر آينده و معرفى او به مردم مىآيند و در صورت فقدان موقت اوصاف و شرايط، شوراى مشخصى، وظايف رهبرى را به طور موقت بر عهده دارد كه در اصل يكصد و يازدهم چنين بيان شده است:
«در صورت فوت يا كنارهگيرى يا عزل رهبر، خبرگان موظفاند در اسرع وقت نسبت به تعيين و معرفى رهبر جديد اقدام نمايند. تا هنگام معرفى رهبر، شورايى مركب از رئيس جمهور، رئيس قوه قضائيه ويكى از فقهاى شوراى نگهبان به انتخاب مجمع تشخيص مصلحت نظام، همه وظايف رهبرى را به طور موقت به عهده مىگيرد ... هر گاه رهبر بر اثر بيمارى يا حادثه ديگر موقتا از انجام وظايف رهبرى ناتوان شود، در اين مدت شوراى مذكور در اين اصل وظايف او را عهدهدار خواهد شد.» «١» فقاهت در عصر غيبت ولى زمان (عجل اللَّه تعالى فرجه الشريف) كه مسلمانان و جامعه اسلامى از ادراك بركات خاص ظهور ايشان محرومند، جاودانگى اسلام اقتضاد دارد كه همان دو شأن تعليم دين و اجراى احكام اسلام، تداوم يابد كه اين دو وظيفه، بر عهده نائبان ولى عصر (عج) مىباشد و فقيهان عادل و اسلام شناس، از سويى با سعى بليغ و اجتهاد مستمر، احكام كلى شريعت را نسبت به همه موضوعات و از جمله مسائل جديد و بى سابقه تبيين مىنمايند و از سويى ديگر، با