جهاد در آيينه روايت(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٧٢
و اگر امام يا جانشين امام تشخيص داد كه صلاح مسلمانها در آن است كه پيش از به پايان رسيدن مدت ترك مخاصمه با ايشان بجنگد بايد پيماننامهشان را به پيششان بيندازد و آنان را آگاه سازد كه ديگر پيمانى در ميان آنها وجود ندارد، و به آنان اعلان جنگ بدهد، بعد از اين مراحل با آنان بجنگد- صاحب دعائم گويد: همه آنچه گفته شد براى ما از اهل بيت (ع) روايت شده است.
١. ممنوع بودن خروج تسليحات از سرزمين اسلامى توسط مشركان: مشركانى كه با داشتن امان به سرزمين اسلامى تردد مىكنند هنگام ترك سرزمين اسلامى حق ندارند همراه خود سلاح و هر چه را باعث تقويت آنها در جنگ مىگردد، از سرزمين اسلامى خارج كنند. اين حكم در صدر اسلام جارى بود، و الان شرايط موجود و نظر ولى امر د رتعيين حكم دخيل هستند.
مَنْ دَخَلَ فِي أَرْضِ الْمُسْلِمِينَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ مُسْتَأْمِناً فَأَرَادَ الرُّجُوعَ ٢. جواز انعقاد قرار داد و ترك مخاصمه با دشمن با تأييد امام يا نماينده وى: در صورتى كه امام يا نماينده وى صلاح و خير مسلمانان را در صلح و ترك مخاصمه ديد، مىتواند با دشمن پيمان ترك مخاصمه امضا كند. انعقاد قرارداد و ترك مخاصمه از احكام حكومتى و در اختيار ولى امر مسلمانان است.
فَإِنْ رَأَى أَنَّ ... وَ عَلَى غَيْرِ مَالٍ ٣. حداكثر مدت زمان ترك مخاصمه: در اين روايت حداكثر مدت ترك مخاصمه با مشركان را ده سال قيد كرده است، البته اين حكم در زمانهاى ديگر بستگى بهشرايط و نظر ولى امر مسلمانان دارد.
وَ أَقْصَى مَا يَجِبُ أَنْ يُوَادَعَ الْمُشْرِكُونَ عَشْرُ سِنِينَ ٤. ضرورت پايبندى به پيمانها: پايبندى به پيمانها، از اصول اسلامى و ارزشهاى انسانى است. از اين رو نقض آن قبل از موعد و بدون اطلاع طرف مقابل و بدون دليل موجه خلاف است.
وَ يَنْبَغِي أَنْ يُوَفَّى لَهُمْ