١. جنگ با آشوبگران، منوط به اذن امام عادل: جنگ با شورشگران داخلى در صورتى جايز است كه امام عادل حضور داشته‌باشد و اجازه برخورد با آنان را بدهد.
لَايُقَاتِلُهُمْ بَعْدِي إِلَّا «مَنْ هُمْ أَوْلَى بِالْحَقِّ مِنْهُ» بغات:
شرايط جنگ با ١ جنگ داخلى:
اذن امام در ١ ٢٧١- ٧٤- وَ عَنْهُ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ، عَنْ جَمِيلِ بْنِ دَرَّاجٍ قَالَ: قَالَ رَجُلٌ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ (ع): الْخَوَارِجُ شُكَّاكٌ؟ فَقَالَ نَعَمْ، قَالَ: فَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِهِ كَيْفَ وَ هُمْ يَدْعُونَ إِلَى الْبِرَازِ؟
قَالَ: ذَلِكَ مِمَّا يَجِدُونَ فِي أَنْفُسِهِمْ. (وسائل الشيعه، ١٥/ ٨١، ح ٢٠٠٢٨)
«جميل بن دراج» گويد: مردى به امام صادق (ع) گفت: خوارج كه دست به سلاح برده‌اند، آيا در تكليف شرعى خودشان ترديد دارند؟
در اين ميان يكى از اصحابش عرض كرد: چگونه مى‌شود چنين باشند در حالى كه به ميدان جنگ آمده‌اند؟! حضرت فرمود: پيش خود مى‌پندارند اين راهى است كه مى‌تواند به مقصدشان برساند.
١. كج فهمى خوارج از اسلام، از عوامل جنگ با امام على: خوارج نهروان داراى اعتقادات و گرايشهاى انحرافى شده و در تشخيص حق از باطل و تكليف شرعى خود دچار اشتباه شده بودند و با اين اشتباه در فهم، اقدام مسلحانه عليه اميرمؤمنان (ع)
را راه نجات و رسيدن به مقصود مى‌پنداشتند.
الْخَوَارِجُ شُكَّاكٌ ...
امام على (ع):
دشمنان ١ خوارج:
كج فهمى ١؛ فلسفه جنگ ١