عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الْجِهَادِ أَ سُنَّةٌ أَمْ فَرِيضَةٌ؟ قَالَ:
«الْجِهَادُ عَلَى أَرْبَعَةِ أَوْجُهٍ: فَجِهَادَانِ فَرْضٌ، وَ جِهَادٌ سُنَّةٌ، لَا يُقَامُ إِلَّا مَعَ فَرْضٍ وَ جِهَادٌ سُنَّةٌ وَ أَمَّا أَحَدُ الْفَرْضَيْنِ فَمُجَاهَدَةُ الرَّجُلِ نَفْسَهُ، وَ هُوَ مِنْ أَعْظَمِ الْجِهَادِ، وَ مُجَاهَدَةُ الَّذِينَ يَلُونَكُمْ مِنَ الْكُفَّارِ وَ أَمَّا الْجِهَادُ الَّذِي هُوَ سُنَّةٌ لَا يُقَامُ إِلَّا مَعَ الْفَرْضِ، فَإِنَّ مُجَاهَدَةَ الْعَدُوِّ فَرْضٌ عَلَى جَمِيعِ الْأُمَّةِ، وَ لَوْ تَرَكُوا الْجِهَادَ لَأَتَاهُمُ الْعَذَابُ، وَ هَذَا هُوَ مِنْ عَذَابِ الْأُمَّةِ وَ أَمَّا الْجِهَادُ الَّذِي هُوَ سُنَّةٌ، فَكُلُّ سُنَّةٍ أَقَامَهَا الرَّجُلُ». (مستدرك الوسائل ١١/ ٢٦، ح ١٢٣٤٢)
از «فضيل» روايت شده كه گفت: از امام صادق (ع) پرسيدم: آيا جهاد مستحب است يا واجب؟ فرمود: جهاد، چهار گونه است: دو گونه‌اش واجب و يك نوعش مستحب است كه به‌پا نمى‌شود مگر به همراه واجب، و يك جهاد نيز مستحب است.
اما يكى از دو جهاد واجب، مبارزه انسان با نفس (اماره) خود و بزرگ‌ترين جهادها است. و ديگرى كارزار با آن دسته از كفارى كه در اطراف شما هستند. اما جهادى كه سنت است و جز با واجب، اقامه نمى‌شود مبارزه با دشمن است كه بر يكايك افراد امت، واجب است و اگر آن را ترك كنند گرفتار عذاب خواهند شد، و اين از عذاب امت است. (در نسخه بدل آمده: ولى آن جهاد بر امام، مستحب است كه همراه امت به سوى دشمن حركت كند و بجنگد) اما جهادى كه سنت است پس هر كار نيكى و مستحبى است كه مرد مسلمان آن را به‌پا دارد.
١. جهاد با كفار هم جوار: از دشمن همسايه و هم جوار احساس خطر بيشترى مى‌شود. از اين رو يكى از دو جهاد واجب، جهاد با كفار هم جوار مى‌باشد.