مرحله آزمايش درآمده باشد.» ١. سقوط تكليف جهاد در صورت فقدان نيرو: جهاد داراى شرايطى است، و يكى از آن شرايط وجود نيروى انسانى در حد كافى است. در صورتى كه به اندازه كافى نيروى انسانى در اختيار امام نباشد، تكليف وجوب جهاد از وى ساقط مى‌شود.
اميرمؤمنان (ع) در پاسخ به معترضان به حضرت كه چرا پس از پيامبر (ص) به جهاد اقدام نكرد فرمود: اگر چهل ياور داشتم، جهاد مى‌كردم. تا عذرم پذيرفته شود.
لَوْ وَجَدْتُ ... أَرْبَعِينَ رَهْطاً، لَجَاهَدْتُهُمْ فِي اللَّهِ ...
جهاد:
شرط سقوط وجوب ١ نيروها:
تأثير ى كيفى ١ ٤٢٨- ٢٣١- الشَّيْخُ الطُّوسِيُّ فِي كِتَابِ الْغَيْبَةِ: (عَنِ ابْنِ أَبِي الْجِيدِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ الْوَلِيدِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِي سُمَيْنَةَ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِيسَى، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُمَرَ، عَنْ أَبَانِ بْنِ أَبِي عَيَّاشٍ)، عَنْ سُلَيْمِ بْنِ قَيْسٍ الْهِلَالِيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَا: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) فِي وَصِيَّتِهِ لِأَمِيرِالْمُؤْمِنِينَ (ع): (يَا عَلِيُّ، إِنَّ قُرَيْشاً سَتَظَاهَرُ عَلَيْكَ وَ تَجْتَمِعُ كَلِمَتُهُمْ عَلَى ظُلْمِكَ وَ قَهْرِكَ، فَإِنْ وَجَدْتَ أَعْوَاناً فَجَاهِدْهُمْ، وَ إِنْ لَمْ تَجِدْ أَعْوَاناً فَكُفَّ يَدَكَ وَ احْقِنْ دَمَكَ، فَإِنَّ الشَّهَادَةَ مِنْ وَرَاءِكَ، (لَعَنَ اللَّهُ قَاتِلَكَ)).
(مستدرك الوسائل ١١/ ٧٤، ح ١٢٤٦١)
«جابر بن عبدالله» و «عبدالله بن عباس» گفته‌اند كه: رسول خدا (ص) در وصيت خود به امير مؤمنان (ع) فرمود: اى على! همانا قريش به زودى عليه تو پشت به پشت يكديگر خواهند داد و براى ستم و شكست دادن و چيره شدن بر تو، با هم يكصدا خواهند شد.
اگر ياورانى پيدا كردى، با آنان مبارزه كن وگرنه دست نگهدار و خونت را هدر مده؛ چون بدون ترديد شهادت از پشت سر تو است (خداوند قاتل تو را از رحمت خود، دور گرداند).